Ja w Jeleniej Górze więc daaaleko, ale podejdź do miejscowego Zakładu
Energetycznego i chłopaki na pewno pomogą.


Szkoda że tak daleko mieszkasz, sąsiad nie jest najuboższy,
możnaby zarobić.
Skieruję na telekomunikantów i/lub energetyków.
Dziekuję za zainteresowanie,
Krzysztof


· 

Dariusz Storczyk, Józef Sarzyński, Andrzej Pawluszek weszli m.in. w skład
niedawno utworzonej rady społecznej Szpitala Wojewódzkiego w Jeleniej Górze,
która jak sama nazwa wskazuje ma raczej charakter doradczy niż zaradczy. A
szkoda, bo sądząc o pozycji członków rady, mogliby z pewnością uratować
kilka oddziałów szpitala jakąś darowizną - np. bogatego Zakładu
Energetycznego S.A. w Jeleniej Górze. Bo cóż może doradzić w takiej sytuacji
jakiś niezbyt wykształcony młody człowiek (wychowanek Unii Wolności), nie
będący w branży?

Czy tylko kryterium zasiadania w Sejmiku Województwa Dolnośląskiego uprawnia
niektórych do udziału w tego typu radach? Póki, co społecznych, ale krążą
słuchy, że na "górze" już pracują, aby były sowicie opłacane! (?)

www.ropoiwzk.com


A z Hiszpanii czesto przyjezdzaja Pegaso- niektore fajne a niektore trupowate.Tam jest to tak popularne jak u nas pr110d


fakt w Hiszpanii tego na peczki a raczej tony jest. Legnicki zaklad energetyczny jeszcze do niedawna mial w swoim taborze 2 IVECO PEGASO 5232. Mialem okazje pare razy jezdzic (pasazer) tymi autami na dluzszych trasach (HISZPANIA/WLOCHY) i musze powiedziec ze sa to bardzo wygodne autokary. Z tego co mi mowili kierowcy te legnickie byly robione na zamowienie dla obslugi olimpiady w Barcelonie a nastepnie trafily do polski. Obecnie jeden jezdzi w PKS Jelenia gora http://www.pks.jgora.pl/ivecopegas.htm a drugiego widzialem w tamtym roku w Niechorzu. Nie wiem czy dobrz pamietam ale jedynym ich mankamentem z punktu widzenia kiermana byl brak kuszetki...

pozdrowienia
ManTraker

Ja w Jeleniej Górze więc daaaleko, ale podejdź do miejscowego Zakładu
Energetycznego i chłopaki na pewno pomogą.

· 

sądząc o pozycji członków rady, mogliby z pewnością uratować
kilka oddziałów szpitala jakąś darowizną - np. bogatego Zakładu
Energetycznego S.A. w Jeleniej Górze.


No komuch jak sie patrzy ;]


W dniu wczorajszym wieczorową porą zauważyłem
wyciekającą spod gruntu wodę, na skrzyżowaniu
ul.Energetyków. Postanowiłem ten fakt zgłosić do
Wodociągów. Słabo mi szło wyszukiwanie pełnego
numeru pogotowia wodnego Naszych Wodociągów.
No to myślę sobie,
skorzystam z listy awaryjnych numerów ogólnopolskich.
Wykręciłem więc numer 994 (Pogotowia Wodociągowe- w
całej Polsce). I co słyszę? Ano to,co w tytule: "Nie ma
takiego numeru..." Wypowiedziane nosowo,ze specyficznym tembrem głosu....
No to próba na inny:
- 993 (Pog.Ciepłownicze).
To samo: "nie ma takiego numeru..."
Nie inaczej na:
- 992 Pogotowie Gazowe
- 991 Pogotowie Energetyczne

Dziś poszedłem dalej tropem poszukiwań przyczyn takiego
stanu rzeczy. W jeleniogórskim Dialogu dowiedziałem się,
że przyczyna jest prozaiczna. Po prostu firmy, które
dysponują w/w awaryjnymi służbami, w Zgorzelcu nie zrobiły
nic, by "przypisać" numery skrócone, jakimi są numery
991,992,993,994 do swych odpowiednich numerów
wewnętrznych. Tym sposobem (w Zgorzelcu) , by
się dodzwonić do Ciepłowni (ich pogotowia) np. w nocy(!),
by ich powiadomić, że rozerwany jest ich jakiś
ciepłociąg (dajmy na to) TRZEBA znać ich numer!
Nasze miasto zamieszkują światli mieszkańcy. I mamy
jeszcze światlejszą władzę.
Pewnie się uda, (przy odrobinie jakiejś koordynacji
wysoko-opłacanego zespołu anty-kryzysowego)
skoordynować działania: Telekomunikacji Polskiej,
Telefonii Lokalnej Dialog, Zakładu Energetycznego,
Zakładu Ciepłowniczego, Zakładu Gazowniczego i
Zgorzeleckich Wodociągów. By te numery w Zgorzelcu
zafunkcjonowały.
Tak, jak np. w Jeleniej Górze.
http://jg24.pl/?exp=6&txt=41

Całe szczęście, że numery 997,998,999 działają.
Mam przynajmniej taką nadzieję, bo (na szczęście) od dawna nie musiałem z tych numerów korzystać.

Pozdrawiam Nasze Kochane Władze, które się tym
tematem zajmą. I problem zlikwidują.

Zbig. Drwięga

Witam.

Np. na jakim napięciu pracowała przedwojenna linia zasilająca odcinek
Otwock-Warszawa, której wiele słupów zostało do dziś? Intryguje mnie też
stacja zasilająca na Olszynce, na której ścianach jest dużo poodcinanych
wyprowadzeń.


Podstacje trakcyjne WWK w okresie przedwojennym zasilane były napięciem 35 kV.
Łączna długość linii zasilających wynosiła około 100 km z czego 90% stanowiły
linie napowietrzne. Po wojnie zamiast napięcia 35 kV zastosowano 30 kV.

Warto poczytać trochę na temat historii zasilania elektrotrakcyjnego WWK. Jedną
z ciekawostek jest chociażby to, że po wojnie ocalała w pełni tylko podstacja w
Otwocku. Zabezpieczenie tej podstacji było dużą zasługą jej dyżurnego, który
nawet w warunkach działań wojennych nie opuścił swojego stanowiska i
zabezpieczył ją najlepiej jak potrafił ryzykując życiem.

Jak były zasilane podstacje przed rozpowszechnieniem zasilania z 15 kV?


Zacznijmy od tego, że napięcie 15 kV było stosowane praktycznie od początku. W
latach 1951-1956 elektryfikowano odcinek Gdańsk - Wejherowo i tamtejsze
podstacje 800 V były zasilane od początku napięciem 15 kV.

Natomiast do zasilania podstacji 3 kV powszechnie stosowano napięcie 30 kV,
które w tamtych czasach pełniło funkcję dzisiejszego 110 kV. Napięciem tym
zasilane były pierwotnie podstacje na linii Warszawa - Gliwice oraz na wielu
innych liniach. Oprócz tego stosowane były napięcia 6 kV (WKD), 15 kV, 20 kV,
eksperymentowano także z napięciem 40 kV (Wrocław - Jelenia Góra). Generalnie
należy przyjąć, że napięcie zasilania podstacji trakcyjnych było dostosoane do
lokalnych możliwości energetyki zawodowej.

Obecnie znakomita większość podstacji jest zasilana napięciem 15 kV oraz 20 kV
(na Śląsku). Napięcie 30 kV jest eliminowane, chociaż należy pamiętać że było
ono najlepszym rozwiązaniem na potrzeby trakcji. W przypadku długich linii
zasilających i znacznych mocy podstacji napięcie 15 kV niestety nie sprawdza
się. Istnieją już także podstacje zasilane napięciem 110 kV z jednostopniową
transformacją.

Ciekawe, kto tam utrzymuje taki porządek w kuchni i łazience :) Jeżeli
nie mają sprzątaczki, jestem (pozytywnie) zdziwiony!


W zakładzie północnym pracuje wielu ludzi, którzy są związani z energetyką
kolejową nie tylko zawodowo, ale także emocjonalnie. Podstacja Sopot Wyścigi
znajduje się pod opieką człowieka, który w 1976 roku sam brał udział w jej
budowie. Jeśli pracujesz na jakimś obiekcie 30 lat to masz do niego sentyment i
stąd ta opieka - ludzie po godzinach przychodzą żeby dopieszczać taki obiekt,
częstokroć dokładając do tego z własnej kieszeni.

A tak poza tym to porządek na podstacjach trakcyjnych to nic niespotykanego.
Proszę zajrzeć na stronę podstacji Szczecin Wstowo - strona prowadzona przez
jej dyżurnych, tam też mają ładną kuchnię!

http://www.podstacja.internet.v.pl/

Pozdrawiam
Jacek Jastrzębski
http://jastrzab.LHS.pl

P.S. Zapraszam do dalszej dyskucji na temat energetyki kolejowej :)


Co rząd sprywatyzuje na Dolnym Śląsku

Do 2011 roku niemal wszystkie państwowe firmy trafią w prywatne ręce
Ogłoszony we wtorek program prywatyzacji ma przyspieszyć sprzedaż majątku kontrolowanego przez państwo po dwuletnim przestoju, gdy rządy sprawował PiS. Wbrew wcześniejszym przymiarkom, pod młotek nie trafią jednak udziały giełdowego KGHM, gdyż zbyt silny jest opór związków zawodowych. Z tym, że nie dotyczy to spółek zależnych od KGHM (tzw. spółki-córki), które - według deklaracji ministra Skarbu Państwa - mogą być sprywatyzowane.

W prywatne ręce nie trafią w najbliższej przyszłości dolnośląskie uzdrowiska. Chodzi tu głównie o Zespół Uzdrowisk Kłodzkich w Polanicy-Zdroju, a także uzdrowiska w Cieplicach, Lądku-Zdroju i Świeradowie-Zdroju.
Najbardziej spektakularne prywatyzacje dotyczą świetnie prosperujących Zakładów Koksowniczych "Victoria" w Wałbrzychu i Centrozłomu we Wrocławiu. Te ostatnie przedsiębiorstwo miało już dawno trafić w prywatne ręce, lecz żaden z wojewodów dolnośląskich nie zdecydował się na rozwiązanie siłowe - wbrew woli załogi, która założyła spółkę pracowniczą i stara się o przejęcie majątku.
Powody do zadowolenia mają pracownicy kopalni i elektrowni Turów, które wchodzą w skład Polskiej Grupy Energetycznej. Jej akcje mają w 2009 roku trafić na giełdę. Załoga może być jednocześnie lekko zaniepokojona, bo rząd nie wyklucza, że w przyszłości odda władzę w firmie inwestorowi branżowemu, czyli zagranicznemu koncernowi energetycznemu.
Największą grupę stanowią firmy, które są w złej sytuacji ekonomicznej. Zresztą nie zawsze ze swojej winy. Przykładem są Zakłady Ceramiczne w Bolesławcu, które radziły sobie bardzo dobrze, dopóki kurs dolara nie zaczął pikować. Ponieważ większość swojej produkcji wysyłały do USA, zamiast zysków pojawiły się straty.
Sporo gotówki rząd chce zarobić na wyprzedaży resztek udziałów w firmach, które już zostały częściowo sprywatyzowane i są dziś w praktyce kontrolowane przez prywatnych właścicieli. Musi się jednak z nimi dogadać co do ceny, bo na pewno nie będą chcieli przepłacać. Dotyczy to np. Banku Współpracy Europejskiej z siedzibą we Wrocławiu (udział Skarbu Państwa wynosi 2,36 proc.) czy Banku Zachodniego WBK (1,93 proc.) oraz spółek giełdowych, jak wrocławski Hutmen.
Jest też grupa przedsiębiorstw, która - jeśli nie znajdzie się chętny - zostanie przekazana samorządom lokalnym. Dotyczy to m.in. firm z szyldem PKS w Lubaniu, Kłodzku, Oławie, Zgorzelcu, Kamiennej Górze, Dzierżoniowie i Bolesławcu. Pod młotek mają trafić przedsiębiorstwa, nad którymi nadzór sprawują inni ministrowie - np. Wojskowe Biuro Projektów Budowlanych we Wrocławiu.

Przedsiębiorstwa na sprzedaż

Ze 100-procentowym udziałem Skarbu Państwa:
- Wałbrzyskie Zakłady Koksownicze "Victoria" (2008/2009)
- Centrozłom we Wrocławiu (2009)
- Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Legnicy (2009)
- Przedsiębiorstwo Produkcyjne Podzespołów Elektronicznych DOLAM  we Wrocławiu (2009)
- Archimedes we Wrocławiu (2008)
- Przedsiębiorstwo Maszyn Drogowych we Wrocławiu (2008/2009)
- Strzegomskie Zakłady Mechaniczne ZREMB (2010)
- Instytut Komputerowych Systemów Automatyki i Pomiarów  we Wrocławiu (2009/2010)
- Instytut Automatyki Systemów Energetycznych (2010)
- Dolnośląskie Zakłady Usługowo-Produkcyjne DOZAMEL (2011)
- POLMOZBYT JELCZ w Jelczu-Laskowicach (2010)
- Kopalnie Surowców Skalnych w Złotoryi (2009)
- Zakłady Ceramiczne Bolesławiec (2009)
- Centrala Nasienna w Środzie Śląskiej (2008/2009)
- Stadnina Koni Strzegom (do 2011)
- Olszyńskie Fabryki Mebli (2008)
- Jeleniogórska Przędzalnia Czesankowa ANILUX (2011)

Z mniejszym udziałem Skarbu Państwa:
- DOLFAMEX w Jeleniej Górze (80 proc., 2008/2009)
- Polbus PKS Wrocław (65 proc., 2008)
- Zakłady Tworzyw i Farb w Złotym Stoku (29 proc., 2009)
- Kopalnie Surowców Mineralnych KOSMIN we Wrocławiu  (31 proc., 2008/2009 )
- HEYE Fabryka Form Szklarskich w Pieńsku (41 proc., 2008)
- NORDIS Chłodnie Polskie (22,7 proc., 2009)
- Dolnośląskie Centrum Hurtu Rolno-Spożywczego we Wrocławiu  (35,7 proc. 2011)
- Rolno-Spożywczy Rynek Hurtowy Giełda Hurtowa (53,48 proc., 2011)
- Lubinex w Lubinie (34,4 proc., 2010)
- Zakłady Tkanin Technicznych BONITEX w Bolesławcu (17,8 proc., 2008)
- Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego w Oleśnicy (25,5 proc. 2008)
- Zakłady Chemiczne JELCHEM w Jeleniej Górze (25 proc., 2009)

Janusz Michalczyk - POLSKA Gazeta Wrocławska

http://wroclaw.naszemiasto.pl/gospodarka/845742.html

hmm , nie pamietam linku , ale to była jakas encyklopedia internetowa . Wydaje mi się że lepsze to niż nic

Drugi Post:

mam zeszyt kolegi z 2c więc za jakieś 30 min dam wszystko :>

Trzeci post:

I Węgiel
1. węgiel kamienny
rybnik, jaworzno, kozienice, dolna odra koło gryfin, stalowa wola ,skawina,warszawa,ostrołęka
2. wegiel brunatny
bełchatów,konin,turek
II przemysl metalurgiczny
1. hutnictwo żelaza
huta katowice , w dabrowie górniczej, krakow,stalowa wola,częstochowa, warszawa szczecin
2. huty miedzi
głogów, legnica, czechowice dziedzice, wrocław, katowice
3. huty cynku i ołowiu
olkusz, trzebinia
4. hutnictwo aluminium
konin
III przmysł środkó transportowych
1 . samochody osobowe
warszawa, lublin , płońsk , tychy , bielsko biała , poznań słupsk
2 samochody ciężarowe i dostawcze
starachowice, jelcz, poznań, lublin
3. tobar kolejowy
poznań, wrocław , zielona góra
4. statki bialej floty
kędzieżyn koźle , wrocław, szczecin, kraków, sadomierz, warszawa , bydgoszcz
5 statki morskie
gdańsk , gdynia , szczecin, świnoujście
6 samoloty
świdnik , mielec
7 rowery
bydgoszcz
IV maszyny do rolnictwa
grudziądz, poznań , kutno , brzeg , kunów, płock
V maszyny włókiennicze
okręk łódzki i białostocki
VI maszyny dla górnictwa
wałbrzych, piotrków trybunalski
VII nie moge sie odczytać , chyba OBRĘBIARKI
poznań , pruszków, warszawa , wrocław
VIII Przemysł metalowy
1 maszyny do szycia
radom
2 sprzęt AGD
wronki , wrocław , rzeszów kielce , skarżyńsko- kamienna
IX maszyny energetyczne
tarnów, elbląg wrocław
X przemysł elektryczny
wrocław , kraków,piaseczno , gdańsk , new sącz, łódź
XI przemysł Chemiczny(chyba)
1 rafinerie roby naftowej
gdańsk , czechowice dziedzice , płock , krosno , jasło
2. zakłady nawozów sztucznych
a) fosforowe
gdańsk, police koło szczecina
b)azotowe
tarnów, puławy, włocławek , kędzieżyn-koźle
c) wieloskładnikowe
gdańsk , police , kędzieżyn-koźle , maćków (chyba)
3 . zakałady farmacełtycze
kraków, rzeszów, warszawa, pabianice, kutno , starogard gdański , jelenia góra
4 zakłady chemiczne
oświęcim , kędzieżyn -koźle
5. wyroby gómowe
a) opony
Dębica , Olsztyn
b) farby
Cieszyn , wrocław , dębica , włocławek
c) włókna sztuczne
toruń ,łódź , gorzów wlkp.
XII mineralny
1. cementownie
szczekowiny , kraków (huta) , małgorzek? (koło kielc) , nowiny (kielce )
2. huty szkła okiennego
soandomierz, tarnów, krosno , wałbrzych
3. gips
Gacki
4. płytki ceramiczne
Opoczno
5. porcelana
włocławek ,konin, wałbrzych . Sanitarne (kible) Koło
XIII Przemysł spożywczy
1 miesne
new sącz, dębica, sokołów podlaski ,starachowice,
2. olejarski ?
poznań , warszawa , kruszwice ?
3. owocowo- warzywny
łowicz, tarnów, tymbark , new sącz , pudliszki , kalwaria zebżydowska
4. cukrownie
rabczyce, rzeszów,krasny staw, ostrowiec świetokrzyski
5. Browary
to chyba kazdy wie : żywiec , poznań, tychy , okocim , leżajsk
6. Spirytusowy
łańcut, rzeszów, poznań , białystok , kraków
XIV przmysł włókienniczy
1okręg łódzki
łódź , pabianice , aleksandrów
2. okręg bielski ( bielsko - białą)
3 .okręg warszawski
XV przemysł papierniczy
1 meble
piotrków trybunalski , zamość , słupsk
2, papier
szczecin , kwidzyń , włocławek , ostrołęka
3. stolarka okienna
sokółka, włoszczowa, grybów
4 obówie
new targ , radom

####################
Być może że czegoś brakuje

Gorzów Wlkp.

23.02
- włączenie linii 203 (Tesco - Os. Poznańskie) do rozkładu linii 103

02.03
- włączenie linii 213 (Os. Staszica - Rondo Sybiraków) do rozkładu linii 113

08.03
- włączenie linii 110 (Śląska - Cmentarz II) do rozkładu linii 111

14.03
- włączenie linii 107 (Wieprzyce - Włostów) do rozkładu linii 106, linia 106
kursuje zajeżdża do Włostowa tylko w relacji Gostkowice - Wierzyce

16.03
- włączenie linii 129 (Wieprzyce <Jeżyki <Chwałowice <Łupowo <Racław
<Łupowo <Wieprzyce) do rozkładu linii 303

06.04
- włączenie linii 116 (Śląska - Deszczno) do rozkładu linii 118

16.04
- uruchomienie linii 105: Os. Staszica - Marcinkowskiego - Matejki -
Fredry - Słowiańska - Żwirowa - Cmentarz II

27.04
- włączenie linii 121 (Os. Staszica - Warszawska) do rozkładu linii 122

01.09
- wydłużenie wybranych kursów linii 112 do Bolemina, a także skierowanie
części kursów do Orląt Lwowskich (zamiast do Śląskiej), odjazdy z przystanku
Zakład Energetyczny
- uruchomienie kursu linii A wykonywanego na trasie Szarych Szeregów I .

- uruchomienie kursów linii B na trasie Os. Staszica . Kręta - Ulim -

----------
Grodzisk Maz.

01.09
- uruchomienie linii 7: Grodzisk WKD - Mokronoskich - Szpital -
Mokronoskich - WKD - Klińskiego - Dw. PKP - 3 Maja - Teligi - Królewska -
Kilińskiego - Dw. PKP - WKD - Mokronoskich - Szpital - Mokronoskich -
Grodzisk WKD

----------
Grudziądz

01.07
- uruchomienie linii B1: Rydygiera Szpital - Ikara - Dworzec PKP - al. 23
Stycznia - Piłsudskiego - Paderewskiego - Świerkocin - Dębowa - Owczarki -
Kłódka Restauracja - Łysakowo - Rogóźno UG, część kursów do Kłódki
- likwidacja linii 11
- wydłużenie linii 16 od al. 23 Stycznia po trasie zlikwidowanej linii 11-
do Węgrowa, do Piasków przez Kobylankę oraz do Piasków przez Linarczyk

01.12
- zawieszenie linii tramwajowej nr 1

----------
Inowrocław

31.10
- likwidacja kursów linii 12 wykonywanych ulicami Miechowicką, al.
Niepodległości i Cichą

----------
Jelenia Góra

17.02
- likwidacja linii bezpłatnej do marketu Hypernova (Hypernova - Morcinka)

07.03
- uruchomienie linii 23: Podchorążych - (KRYCHA <) - Podwale - Wolności -
Cervi - Cieplicka - Cieplice Staszica

23.03
- uruchomienie linii bezpłatnej C1: Carrefour - Bacewicz - Ogińskiego -
Różyckiego - Drzymały - Osiedle Robotnicze - Podwale - Wolności -
Wyczółkowskiego - Morcinka

23.07
- zawieszenie linii 23
- likwidacja kursów linii 10 wykonywanych na trasie skróconej Dworzec PKP -
Ogińskiego

03.10
- przywrócenie kursowania linii 23 na trasie Podchorążych - Staszica bez
obsługi dworca autobusowego firmy KRYCHA

----------
Kalisz

04.04
- wycofanie linii 5B z miejscowości Kiączyn Stary, Petryki i Łyczyn

01.09
- likwidacja linii 5

03.10
- skierowanie jednego kursu linii 12A relacji Fabryka Domów - Pleszew
Szpital przez Macew Wieś i Jedlec zamiast przez Gołuchów

14.11
- wycofanie linii 3 i 6 z pętli na ulicy Ks. Jolanty, skierowanie na ulicę
Elektryczną (pętla przy zakładzie Pratt & Whitney)

----------
Kartuzy (Gryf)

12.01
- uruchomienie linii 7: Kartuzy Dworzec - Zamkowa - Ręboszewo - Brodnica
Górna
- wydłużenie wybranych kursów linii 4 od Sierakowic do Gowidlina i Kamienicy
Królewskiej
- wydłużenie linii 5 od Mirachowa do Bąckiej Huty, likwidacja kursów na
trasie Kartuzy - Kiełpino - Kartuzy

01.10
- uruchomienie linii 9: Kartuzy Dworzec - Leszno - Kiełpino - Mezowo Jezioro
- wydłużenie linii 806 od Żukowa do pętli Kartuzy Dworzec

----------
Kielce

01.02
- przeniesienie przystanku początkowego linii 35 z ul. Karczówkowskiej na
Armi Krajowej
- wycofanie linii 29 z Karczówkowskiej i Armii Krajowej oraz podział tej
linii na dwie linie jednokierunkowe: 27 i 29
27: Żelazna PKP Żytnia Krakowska Górników Staszicowskich Chorzowska

Kowala Bilcza Dyminy Ściegiennego Żytnia Grunwaldzka Szpital


29: Grunwaldzka Szpital Żytnia Ściegiennego Dyminy Bilcza Kowala
Chorzowska Górników Staszicowskich Krakowska Żytnia Żelazna PKS

21.02
- wybrane kursy linii 8 wydłużone od Zagórskiej do pętli Zagórze Zakręt

16.03
- skierowanie linii TK przez Okrzei, Łódzką i Skrzetlewską

09.05
- zmiana trasy linii 11: Kruszelnickiego Pętla - Łazy - Gruchawka - 1 Maja -
Pawia - Łódzka - Okrzei - Żelazna - Żytnia - Ściegiennego - (al. Legionów
<) - Gagarina
- wydłużenie linii 6 od dworca PKP do ulicy Sieje (Witosa Pętla) przez
Okrzei, Zagnańską i Piwowarską

01.06
- uruchomienie linii nocnych:
101: Czarnowska - IX Wieków Kielc - Warszawska - Krasickiego - Os.

IX Wieków Kielc - Żelazna PKS

Ślichowice - Grunwaldzka - Jagiellońska - Podkarczówka - Jagiellońska -
Grunwaldzka - Żelazna PKS
103: Żelazna PKP - Żytnia - Ogrodowa - Tarnowska - Wrzosowa pętla, z

Zagórska - Żeromskiego - Seminaryjska - Ogrodowa - Żytnia - Żelazna PKS

01.09
- likwidacja linii 11
- wycofanie linii 6 z odcinka Zagnańska - Witosa - Os. Sieje, skierowanie do
pętli Łazy ulicami Łódzką, Skrzetlewską, 1 Maja, (Hubalczyków - Gruchawka -
wybrane kursy) i Łódzką
- wybrane kursy linii 33 wykonywane przez Os. Sieje

05.09
- uruchomienie kursów linii 45 na trasie Os. Ślichowice - Ściegiennego
Lecznica

14.11
- likwidacja linii nocnej 103

01.12
- połączenie linii nocnych 101 i 102 w jedną z numerem 101, likwidacja
podjazdu do Podkarczówki
- wydłużenie wybranych kursów linii 42 od Os. Ślichowice do pętli na ul.
Kruszelnickiego przez Szajnowicza-Iwanowa, Malików, Transportowców i Łódzką

----------
Konin

01.09
- zawieszenie linii 63

----------
Koszalin

01.04
- wybrane kursy linii 11 wykonują wjazd kieszeniowy ulicami Fałata i al.
Monte Cassino do ronda przy Kościuszki; po jednym kursie w każdym kierunku
trasa przebiega ulicami Kościuszki - al. Monte Cassino - Fałata (zamiast
ulicą Orląt Lwowskich)
- wybrane kursy linii 12 wykonywane ulicami Piłsudskiego - Kościuszki - al.
Monte Cassino - Fałata

01.05
- likwidacja wymienionych wyżej tras wariantowych linii 11 i 12

16.08
- zawieszenie linii 20 (O. Lange - Unieście)

----------
Kraków

03.01
- wydłużenie 152 do nowej pętli Olszanica (d. przystanki Olszanica CPN)
- wydłużenie 192 do Pl. Bohaterów Getta przez Al. Powstania Warszawskiego,
Kotlarską i Zabłocie
- wydłużenie 428 od Ronda Mogilskiego do Wita Stwosza (Dworzec Główny) przez
Lubomirskiego

06.01
- wydłużenie 255 o trzy przystanki do nowej pętli w Lusinie

11.01
- uruchomienie linii 203: Tyniec - Bogucianka - Skawina Tyniecka - Wojska
Polskiego - Tyniecka - Mickiewicza - Sikorskiego - Skawina PKP

luty?
- likwidacja linii bezpłatnej z Carrefour Zakopianka do osiedla Ruczaj

14.02
- zmiana oznaczenia linii 428 na 188

26.02
- zmiana przebiegu linii 124 od Wieczystej do Ronda Młyńskiego - w kierunku
Ruczaju kursuje bezpośrednio ulicą Meissnera, do Wieczystej bez zmian
- uruchomienie linii 424: Ruczaj - jak 124 - Rondo Młyńskie - Meissnera -

Ułańską, Pilotów, Rondo Młyńskie itd.

01.04
- reorganizacja tras linii bezpłatnych do Carrefor Witosa i Zakopianka:
C1: Carrefour Witosa - Witosa - Łużycka - Cechowa - Stojałowskiego -
Halszki - Beskidzka - Klonowica - Trybuny Ludów - Łużycka - Witosa -
Carrefour
C2: Carrefour Witosa - Witosa - Łużycka - Cechowa - Stojałowskiego -
Podmokła - Marcika - Carrefour Zakopianka - Zakopiańska - Jugowicka -
Podmokła - Stojałowskiego - Halszki - Witosa - Carrefour
C3: Carrefour Witosa - Witosa - Nowosądecka - Na Kozłówce - Wlotowa -
Wielicka - Teligi - Ćwiklińskiej - Heleny - Mała Góra - Ćwiklińskiej -
Teligi - Wielicka - Nowosądecka - Witosa - Carrefour

03.04
- uruchomienie linii tramwajowej nr 40: Os. Piastów - Piasta Kołodzieja -
Mikołajczyka - Broniewskiego - al. Andersa - Bieńczycka - al. Jana Pawła
II - Mogilska - Lubisz - Westerplatte - Św. Gertrudy - Stradom - Krakowska -
Legionów - Kalwaryjska - Wadowicka - Zakopiańska - Borek Fałęcki, kursuje
wyłącznie w niedziele i święta

30.04
- uruchomienie kursów nocnych na trasie linii 192 z oznaczeniem 692

11.06
- przedłużenie linii 165 od pętli Sidzina Las do Skawiny - Korabnik oraz
zmiana numeru na "235"

25.06
- skierowanie linii 103 od Czarnowiejskiej do Al. Armii Krajowej (Armii
Krajowej II)
- skierowanie linii 194 od Czarnowiejskiej do pętli Krowodrza Górka ulicami
Kijowską, Wrocławską, Stachiewicza, Makowskiego i Krowoderskich Zuchów

27.06
- uruchomienie specjalnej linii lotniskowej "X08": Filharmonia -
Straszewskiego - (Powiśle) - Zwierzyniecka - al. Krasińskiego -
Czsrnowiejska - al. Armii Krajowej - Radzikowskiego - Pasternik - A4 - Port
Lotniczy

01.07
- wycofanie linii 238 z Rząski, wybrane kursy wykonują podjazdy do
przystanku Rudawa Kościół
- uruchomienie linii 268: Bronowice Nowe - Rząska - Brzezie - Ujazd -
Brzezie - Zabierzów Młyn - Bolechowice - Karniowice, jeden kurs wydłużony do
Radwanowic przez Brzezinkę i Rudawę
- uruchomienie linii 278: Bronowice Nowe - Zabierzów - Więckowice -
Kobylany - Brzezinka - Rudawa - Radwanowice - Pisary - Rudawa - Nawojowa
Góra - Krzeszowice
- uruchomienie linii bezpłatnej GK1: Galeria Kazimierz - Pl. Wolnica -
Wawel - Bagatela - Dworzec Główny - Rondo Mogilskie - Galeria Kazimierz

14.07
- wycofanie linii 127, 157, 158 i 198 z pl. Bohaterów Getta, skierowanie do
Rynku Podgórskiego

06.08
- skierowanie linii 115 i 501 na odcinku Nowy Kleparz - Rondo Mogilskie
przez al. 29 Listopada i Wita Stwosza
- skrócenie linii 192 i 692 od ...

więcej »


Mamy więc:

. Po pierwsze uważam, że każdy zgodnie z przepisami prawa może zastrzec sobie w Urzędzie Patentowym swój znak firmowy.


Swój znak. Piszesz Kolejna kwestia to pytanie, kto jest rzeczywiście organizatorem festiwalu? Piszesz z tego co jest mi wiadome to Miasto Zgorzelec - jest stosowna uchwała Rady Miasta To jak Nikos mógł zastrzec nazwę na swoją firmę jeśli do życia festiwal powołała Rada Miasta, organizatorem jest miasto a wykonawcą MDK a Agencja Orfeusz jedynie robi za pośrednika ? Czy widzisz w tym miejscu udział finansowy w Agencji Artystycznej Orfeusz ? Bo ja nie. A jednak przez rejestrację przejął prawa do nazwy Festiwalu, co skrupulatnie wykorzystał na konferencji prasowej grożąc wyprowadzeniem go do innego miasta. Czy nie dostrzegasz sprzeczności w tym co piszesz ? Jeśli organizatorem jest miasto działające na mocy uchwały Rady Miasta (co starasz się udowodnić) to jedyną instytucją mogącą zakończyć żywot festiwalu jest Rada Miasta, która podejmie uchwałę o zaprzestaniu organizacji tej imprezy w Zgorzelcu. Więc cała konferencja Nikosa była psy na budę bo nie w jego mocy jest zakończenie działalności festiwalu - inicjatywa w tej materii należy do Rady Miasta. . No chyba że Nikos uzna że jest to to jego prywatne przedsięwzięcie, i chyba tak zrobił bo zaczął się podpierać rejestracją - więc żądanie pieniędzy od miasta jest nieuprawnione. Organizacja festiwalu spada przy takim założeniu na Agencję Artystyczną Orfeusz i jej zmartwieniem staje się pozyskanie odpowiedniej ilości środków. Miasto wchodzi w imprezę jako sponsor, przekazując tyle ile uzna za stosowne.

Ciekawostka z strony festiwalu (na rok 2006) :

Sponsorzy:
Urząd Marszałkowski we Wrocławiu, BOT Kopalnia Węgla Brunatnego "Turów" SA, BOT Elektrownia Turów SA, Urząd Gminy Zgorzelec, Starostwo Powiatowe w Zgorzelcu, Firma PCH Christos Papanaum, Eltur-Trans, Ambasada Grecji w Polsce, Ministerstwo Spraw Zagranicznych Grecji, Specjalistyczne Przedsiębiorstwo Budowlane SAVEX sp.z o.o, DSG sp. z o.o. we Wrocławiu -Zakład Obrotu Gazem Zgorzelec, Auto Szkoła Gregor, MDK Zgorzelec, "Energia Pro" Koncern Energetyczny SA Jelenia Góra, MPGK sp. z o.o. w Zgorzelcu, Przedsiębiorstwo Zarządu Nieruchomościami sp. z o.o. w Zgorzelcu, Hotel "Pod Orłem" w Zgorzelcu, Firma Budowlana Mateusz Brąberek, Kompania Piwowarska LECH, Wizualna Polska, Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji "NYSA" Sp. z o.o, Zgorzeleckie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Zgorzelec Sp. z o.o., Eltur Wapore Sp. z o.o. Bogatynia, twenty4help, Auto Szkoła Grzesiek www.grzesiek.zgorzelec.info, Graf studio reklama, www.reklama.zgorzelec.info,

Wyjaśnij mi to jakim cudem Miejski Dom Kultury z organizatora (przytaczam za Marko : Popatrz także na fakty, w ostatnich latach, jeśli się dobrze orientuje dotyczy to pięciu lat, organizację festiwalu Greckiego zlecał Nikosowi MDK. To w budżecie MDK znajdują się pieniądze na festiwal, tam zapadały szczegółowe uzgodnienia, jak widać sytuacja się powtarza. ) stał się "jedynie" sponsorem ? Jeśli był MDK był organizatorem to powinien na materiałach festiwalowych być jako ten organizator wymieniony A co znalazło się na plakacie z ubiegłego roku ? Ano to :



Miejski Impresariat Estradowy w Zgorzelcu, to nie jednostka organizacyjna miasta a prywatna firma. Jej adres dziwnym trafem jest zbieżny z adresem Agencji Agencji Orfeusz, przy ul Chopina.

Z powyższego wnioskować należy, że to na że Nikos wbrew temu co mówił na konferencji, traktował festiwal jak "swój"

By było jeszcze ciekawiej na tym samym plakacie znajdziemy taką o to informację :



Zwracam uwagę na słowo sponsor, co tylko potwierdza przyjęte założenie, że Nikos traktował festiwal jak "swój". Jako sponsor to sponsor i sponsor uznał że w tym roku może przeznaczyć tylko 50 tysięcy. Więc o o co chodzi Nikosowi, który nagle się budzi i głośny krzyczy że to miasto ma zapewnić środki ? Traktował Nikos miasto w poprzednich edycjach tylko i wyłącznie jako sponsora to niech się tego trzyma. Możliwości miasta są takie a nie inne i jako sponsor samo decyduje ile może przeznaczyć.

Stąd też Twoje wywody w tym zakresie są dla mnie niezrozumiałe i nie wiem bardzo co chcesz wykazać


Jedną prostą i oczywistą sprawę - chce by był jawny rozdział tego gdzie jest kasa publiczna a gdzie prywatna. Ograniczyć dziwny przepływ środków publicznych, gdy w czasie organizacji imprezy środki "przenikają" pomiędzy prywatną firmą a publiczną kasą. Jasnych i klarownych zasad finansowania i odpowiedzialności. Tylko tyle a może aż tyle.

Ps. Sponsorów w ubiegłym roku było sporo. Rodzą się więc pytania takie, na które nie potrafię sobie odpowiedzieć, nie mając dostępu do dokumentów :
1. Z kim zawierane były umowy o sponsoring ? Z Agencja Artystyczną Nikos ? Miejskim Impresariatem Artystycznym w Zgorzelcu ? Z MDK ?
2. Czy suma pozyskana od sponsorów pomniejszyła wkład miasta ? Gdzie ostatecznie trafiła ? Na konto MDK ? Na konto miasta ? Rozpłynęła się ?

Pomieszanie z poplątaniem, albo typowy unik.
Nigdy nie kwestionowałem osiągnięć pokolenia PRL-u
i nie to było sensem dyskusji.


Cytat:
Wysłany: Dzisiaj 9:17

--------------------------------------------------------------------------------

Cytat:
Sam co prawda tego nie przeżyłem, ale wiem z relacji moich rodziców (teraz już matki tylko)... Wiem że za komuny jej dzieci (bo wtedy jak to pięknie wytknełeś na świecie mnie nie było) nigdy głodne nie chodziły... codziennie z rana mleko na śniadanie, bułki, całkiem dobre posiłki... a teraz?

Tak się składa, że też tego sam nie przeżywałem i znam to wyłącznie z opowiadania tych, którzy
musieli to przeżyć. A byli to ludzie, którzy widzieli dalej, niż tylko czubek własnego nosa.
Owszem, bywało, że szkolna dziatwa była dożywiana, lecz nie było to powszechne. Raczej sporadyczne
i bardzo fragmentaryczne. Bywało i to wcale nie sporadycznie, że dzieci marzły na lekcjach,
bo nie zdążono z remontem z braku materiałów, bo nie dowieziono opału, że dzieci słabły
w czasie lekcji z niedożywienia. Dziś też są takie przypadki, że niektóre dzieci są niedożywione,
ale różnica jest taka, że są to przypadki sporadyczne a nawet bardzo sporadyczne.
Różnica jest również taka, że można o tym publicznie i bardzo głośno mówić i pisać.
Cytat:
Jak na to nie patrzeć przemysł stał na wysokim poziomie... na jakim stoi teraz każdy widzi.

Chyba tu użyto jako miernika wysokości poziomu na jakim był wówczas przemysł liczbę zatrudnionych.
Przemysł był technicznie na poziomie króla Ćwieczka. Porównanie jest takie, że wówczas np. jakiś
element klepało ręcznie dziesięciu pracowników, to dziś w tym samym czasie dziesięć takich
elementów wykonuje jeden człowiek, sterując maszyną. Oczywiście jeżeli już mówimy o poziomie,
to niewątpliwie wyższy i to znacznie, był poziom zatrudnienia. Faktem jest, że wszyscy byli
zatrudnieni, lecz nie każdy miał pracę. Nie bez kozery narodziło się porzekadło czy się siedzi,
czy się leży etc. /Michu/

Na temat madrosci zrodzonych porzekadel.

" Po czym poznac, ze Polacy w USA wprowadzaja sie do jakiejs dzielnicy?
-Po tym, ze murzyni zaczynaj sie wyprowadzac."

Takie to madre i poznawcze, jak "czy sie siedzi, czy sie stoi..."
Z siedzenia powstalo:

[/b]Oto niektóre inwestycje PRL: Geografia.227-303

Przemysł paliwowo-energetyczny.
Kopalnie: Zagłebie Lubelskie (węgiel kamienny), Zagłębie Górnośląskie (węgiel kamienny, odbudowa i rozbudowa), Zagłębie Wałbrzyskie (węgiel kamienny)
Koksownie: Kraków, Częstochowa, Zdzieszowice, Zagłębie Wałbrzyskie i Górnośląskie (16 zakładów)
Kopalnie: Turoszów, Bełchatów, Zagłębie Konińsko-Tureckie (węgiel brunatny)
Gaz ziemny (wydobycie): Kotlina Sandomierska, Ostrów Wielkopolski, Podkarpacie
Magistrale gazowe: Przemyśl-Stalowa Wola-Puławy-Warszawa-Włocławek-Gdańsk, dolina Baryczy-Głogów
Elektrownie wodne: Solina (138 MW), Myczkowce (8 MW), Rożnów (50 MW), Czchów (8 MW), Dychów (75 MW), Porąbka (12 MW), Tresna (20 MW), Pilchowice (12 MW), Otmuchów (8 MW), Turawa (8 MW), elektrociepłownia w Koronowie (28 MW), Żydów (150 MW, 1971, szczytowo-pompowa na jeziorze), Włocławek (160 MW)
Elektrownie i elektrociepłownie bazujące na węglu kamiennym i brunatnym: Kozienice (1600 MW, 70-te), "Dolna Odra" (1600 MW 70-te), Rybnik (800 MW 70-te) - moce początkowe, Opole, Jaworzno (3 obiekty), Bełchatów (5000 MW 70-te i 80-te), Turów, Konin-Turek, Skawinia, Kraków, Blachownia-Kędzierzyn, Bielsko, Stalowa Wola, Warszawa, Łódź
Elektrownie atomowe: Żarnowiec (70-te, niedokończona i wsztrzymana)

Przemysł metalurgiczny.
Huta Częstochowa (całkowicie nowa, 2 piece + stalownia 60-te), Huta Kościuszko w Chorzowie (2 piece 60-te, nie istnieje), Huta w Krakowie (kombinat metalurgiczny i miasto, aglomerownia, produkcja surówki, stali, wyr. walcowane, koksownia, zakład mat. ogniotrwałych, elektrownia, cementowania (kupiona przez Turka i zliwkidowana), 50-te) Bochnia (filia huty krakowskiej, gł. profile gięte i blachy transformatorowe, 1968), Huta Katowice (nowocześniejsza i większa niż huta krakowska, m.in. specjalistyczne stopy do implantacji wewnątrzustrojowej, obecnie w stanie upadłości), Huta Warszawa (stale jakościowe, 60-te), Zawiercie, Ostrowiec Świętokszyski - rozbudowa

Przemysł metali nieżelaznych.
kopalnie cynku i ołowiu: Olkusz, Bolesławiec, kop. w Pomorzach, Trzebionka
produkcja surowca (wytop): Katowice (2 obiekty), kombinat górniczo-hutniczy w Bolesławcu, Miasteczko Śląskie (1967),
huta miedzi w Legnicy (1954), Zagłębie Lubińsko-Głogowskie (m.in. Głogów, 60-te), Lublin, Polkowice, Runda (kopalnie, 60-te i 70-te), huta Żukowice (1971)
huta aluminium w Malińcu (1966), Huta Skawinia
przetwórstwo aluminium: Skawinia, Kęty

Przemysł elektromaszynowy.
środki transportu: Zakłady Cegielskiego w Poznaniu (parowozy, lokomotywy, silniki okrętowe, ciężkie lokomotywy spalinowe, wagony osobowe), Chrzanów "Fablok" (małe i średnie lokomotywy spalinowe), "Pafawag" Wrocław (elektryczne lokomotywy i zespoły wieloczłonowe do komunikacji podmiejskiej, wagony osobowe), "Dolmel" (silniki elektryczne, duże maszyny elektryczne), wagony towarowe (Zielona Góra, Świdnica, Ostrów Wielkoposki, Chorzów), "Konstal" Chorzów (tabor tramwajowy i wagone towarowe), Ursus (ciągniki, 1947 odbudowa), Starachowice (samochody ciężarowe, 1948), Lublin (samochody dostawcze "Żuk"), Nysa (samochody dostawcze), Fabryka Samochodów Osobowych w Warszawie (od 1951 sam. Warszawa na lic. radzieckiej, od 1957 Syrena, od 1967 licencja włoska na Dużego Fiata), Bielsko-Biała i Tychy (Syrena, Mały Fiat na lic. włoskiej 1971), Sanok (autobusy, mikrobusy, przyczepy, 1958), Jelcz (samochody ciężarowe na lic. francuskiej Berliet, autobusy na lic. czechosłowackiej, ciężkie samochody ciężarowe w tym Leyland, Steyer, 1960), Poznań ("Tarpan" - samochód dla rolinictwa), motocylke i rowery (Warszawa, Świdnik, Kielce, Szczecin, Bydgoszcz, Skarżysko-Kamienna, Czechowice-Dziedzice), skutery (Warszawa)
przemysł okrętowy: Gdańsk (drobnicowce, trampy, duże statki rybackie-przetwórnie wraz z chłodniami, 1948, 1976), Gdynia (suchy dok, masowce pow. 100 tys. DWT, Szczecin (rudowęglowce, drobnicowce, trampy masowe1953), Ustka (łodzie ratunkowe, kutry i mniejsze jednostki, w likwidacji), stocznie remontowe Gdańsk, Gdynia, Szczecin (produkcja kutrów rybackich, holowników, pogłębiarek, lodołamaczy, kutrów pilotowych, barek), "Zgoda" w Świętochłowicach (małe i średnie silniki okrętowe, 1957), Cegielski w Poznaniu (duże silniki okrętowe), Elbląd (śruby okrętowe i inne elementy konstrukcji), Warszawa, Gliwice, Sosnowiec, Tarnowskie Góry, Nysa, Kraków, Bygdoszcz, Toruń, Grudziądz (różne maszyny i urządzenia), stocznie rzeczne w Koźlu, Wrocławiu, Nowej Soli, Krakowie, Warszawie, Modlinie, Płocku, Toruniu, Gdańsku (2 ostatnie miasta - produkcja statków do żeglugi rzecznej i przybrzeżnej), Płonie (kontenery, 1975)
przzemysł lotniczy (odbudowa i rozbudowa, nowe zakłady): Warszawa, Lublin, Biała Podlaska, Mielec (samoloty rolnice), Świdnik (śmigłowce), Bielsko-Biała (szybowce).

Przemysł maszynowy.
produkcja obrabiarek (350 typów): "Rafamet" w Kuźni Raciborskiej, Fabryka Urządzeń Mechanicznych w Porębie (obrabiarki karuzelowe), Warszawa (zakłady im. Świerczewskiego), Pruszków, Skarżysko-Kamienna, Wrocław, Bydgoszcz, Poznań, Łódź, Katowice, Dąbrowa Górnicza, Kraków, Tarnów, Andrychów, Jarocin, Pleszew
produkcja kotłów i turbin parowych: Sosnowiec, Kielce, Łódź, Racibórz (kotły, 1952), Elbląg ("Zamech" turbiny)
silniki spalinowe: Warszawa, Andrychów, Mielec, Świętochłowice + Poznań + Gdańsk (silniki okrętowe), Nowa Dębna, Bielsko Biała
produkcja maszyn górniczych: Katowice, Zabrze, Mikołów, Sosnowiec, Rybnik, Bytom, Oświęcim, Kraków (pewne podzespoły), Wałbrzych, Piotrków Trybunkalski, Gorlice (urządzenia i sprzęt wiertniczy dla górnictwa ropy i gazu)
produkcja maszyn i urządzeń dla hutnictwa: Zabrze, Katowice, Gliwice (bez urządzeń najcięższych)
produkcja maszyn i urządzeń dla przemysłu chemicznego: Kielce (Zakłady Aparatury Chemicznej), Kraków (Zakł. im. Szadkowskiego), Toruń, Nysa, Świdnica, Gliwice, Wyry, Skierniewice, Kościan, Opole
produkcja maszyn i ciężkiego sprzętu dla przemysłu materiałów budowlanych i budownictwa: Bydgoszcz (pr. dla cementowni), Warszawa, Gliwice, Zabrze, Poznań, Szczecin, Stalowa Wola (żurawie, dźwigi, koparki), Kraków, Wrocław, Solec Kujawski (maszyny drogowe i budowlane)
produkcja maszyn włókienniczych: Łódź (3 zakłady), Zduńska Wola, Bielsko-Biała, Dzierżoniów, Kamienna Góra, Zielona Góra
produkcja maszyn rolniczych: Płock i Poznań (kombajny zbożowe), Stzelce Opolskie, Brzeg, Grudziądz, Inowrocław, Włocławek, Kutno, Jawor, Słupsk, Dobre Miasto, Lublin
produkcja maszyn i urządzeń dla przemysłu spożywczego: Świdnica (kompletne curkownie), Nuysa (gorzelnie), Warszawa, Wrocław, Gniezno, Olsztyn, Białystok, Kraków (przemysł tytoniowy)

Przemysł precyzycjny.
mechanika precyzyjna i optyka (całkowicie nowe zakłady): Warszwa (aparaty fotograficzne, mikroskopy, instrumenty pomiarowe i geodezyjne), Jelenia Góra (szkło optyczne), Katowice (okulary), Łódź (aparatura filmowa), Kraków (aparatura pomiarowa), Włocławek (manometry i termometry), Poznań (gazomierze), Toruń i Wrocław (Wodomierze), Świebodzice, Łódź (zegary), instrumenty lekarskie (Warszawa, Milanówek, Nowy Tomyśl), łożyska toczne (Poznań, Kraśnik, Kielce, Warszawa), Skarżysko Kamienna (maszyny liczące, 70-te), Radom (maszyny do pisania)

Przemysł metalowy.
odletwictwo: GOP, Warszawa, Kraków (armatura z metali kolorowych), Kielce (armatura), Końskie, Opoczno, Skarżysko-Kamienna, Węgierska Górka, Nowa Sól, Chocianów, Poznań, Olesno Śląskie (armatura, 70-te), Śrema (70-te), Kutno (70-te), Radom (70-te), Koluszki (70-te)
wyroby blaszane i naczynia: Rybnik, Olkusz, Kraków, Wrocław, Brzesk
wyroby AGD: Grudziądz, Jawor (piece i kuchenki), Wrcoław, Bydgoszcz, Rzeszów, Rybnik (lodówki), Kielce, Olkusz, Myszków (pralki), Przemyśl, Radom (maszyny do szycia)

Przemysł elektrotechniczny i elektroniczny.
kable energetyczne i teletechniczne (Kraków, Czechowice-Dziedzice, Będzin, Ożarów, Bydgoszcz, Szczecin), żarówki (Katowice, Pabianice - odbudowane i rozbudowane zakłady, Piła), silniki eletryczne dużej mocy i generatory (Wrocław "Dolmel" Żychlin - odbudowa, Bielsko-Biała, Cieszyn, Tarnów, Poniatowa, Brzeg) transformatory i trakcje elektryczne (Łódź) liczniki i elektryczna aparatura samochodowa (Świdnica), elektrody węglowe (Racibórz - odbudowa, Biegonice), Warszawa (telewizory i odbiorniki radiowe oraz zestawy grające, magnetofony, lampy, półprzewodniki, tranzystory, układy scalone, elektryczne i elektroniczne przyrządy pomiarowe, aparatura teletechniczna), radiole i telewizory (Gdańsk, Dzierżoniów, Bydgoszcz), aparaty telefoniczne (Radom, Łódź), Kraków (aparatura teletechniczna), Wrocław (" Elwro" elektroniczne maszyny techniki obliczeniowej), Błonie (elektronika), Zabrze (Mera-Elzab, elektronika wszelkiego rodzaju, w tym dla statków, górnictwa), Tychy (elektronika górnicza), Gdańsk (elekotrnika przemysłu okrętowego)

Przemysł chemiczny.
przemysł siarkowy: Wizów, Busk, Tarnobrzeg (kombninat, 50-te), Staszów, Grzybów, Jeziorko, Machów, Police, nawozy sztuczne (Kędzierzyn, Tarnów, Puławy, Włocławek- nawozy azotowe), Kraków, Poznań, Toruń, Machów, Gdańsk, Police, (nawozy fosforowe), włókna i tworzywa sztuczne (Tomaszów Mazowiecki, Chodaków, Jelenia Góra, Wrocław, Gorzów Wielkopolski, Szczecin, Toruń, Blachownia Śląska, Łódź, Tarnów, Puławy, Pionki, Wąbrzeźń, Pustków, Gliwice, Oława, Kalisz, Warszawa, Jasło), produkcja barwników, farb i lakierów (Zgierz, Pabianice, Wola Krzysztoporska, Bydgoszcz, Wrocław, Warszawa, Gdańsk, Łódź, Szczecin, Włocławek, Radom, Kalisz, Dębica, Cieszyn - Polifarb), przemysł farmaceutyczny ( Warszawa, Kraków, Poznań - Jelfa, Polfa, Łódź, Pabianice, Jelenia Góra, Sarogard Gdański), przemysł zielarski "Herbapol" (Poznań, Bydgoszcz, Kutno, Wrocław, Kraków, Lublin, Białystok), kosmetyki i środki piorące (Warszawa, Kraków, Poznań, Łódź, Katowice, Racibórz, Bydgoszcz, Starogard Szczeciński), wyroby gumowe (Dębica, Olsztyn - opony, Bydgoszcz, Grudziądz, Wolbrom, Sanok, Piastów, Trzebinia, Łódź) artykuły sanitarne i sportowe (Grudziądz, Kraków)

Przemysł mineralny.
cementownie (Wierzbica, Nowiny koło Kielc, Rejowiec, Chełm Lubelski, Działoszyn, Bieławy, Opole, Kraków, Rudniki, Małogoszcz, Wejherowo), wapno budowlane, nawozowe, gipsy (Stzelce Opolskie, Gogolin, Górażdzę, okręg kielecki, Chrzanów, Kraków, Wojcieszów, Bielawy-Piechcin Pinczów - "Dolina Nidy", Lwówek, Lubań), szkło (Szklarksa Poręba, Szczytna, Stronie Śląskie, Zawiercie, Wałbrzych - porcelana, Jaroszowiec - szkło walcowane, Jelenia Góra, Piotrków Trybunalski, Sandomierz - szkło okienne, Jelenia Góra, Katowice, Boguchwała, Radom, Tułowice, ogółem ponad 60 zakładów)

Przemysł drzewno-papierniczy i poligraficzny.
płyty drzewne (Czarna Woda, Przemyśl, czrnków, Koniecpol, Szczecinek, Suwałki, Morąg, Świeradów-Zdrój), meble (Warszawa, Łódź, Radomsko - meble gięte, Poznań, Swarzędz, Bydgoszcz, Świdnica, Olszyna Lubańska, Kraków, Kalwaria Zebrzydowska, Gdańsk, Słupsk - meble okrętowe, Wyszków, Nowe, Goleniów, Kozienice, Zamość), zapałki (Czechowice-Dziedzice, Częstochowa, Sianów, Gdańsk, Bystrzyca Kłodzka), stolarka budowlana (Wołomin, Okartów, Grybów), sprzęt sportowy (Kętrzyn, Gdańsk, Chojnice, Łódź, Zakopane i Szaflary - narty), wyroby z wikliny (Rudnik, Nisko, Trzciel, Ujście), instrumenty muzyczne (Jordanów - instrumenty dente, skrzypce, Lublin - strunowe, Bydgoszcz - akordeony i i. elektryczne, Legnica i Kalisz - pianina i fortepiany, Częstochowa - zabawki), papier i wyroby z papieru (Krapkowice, Szczecin, Niedomice, Włocławek, Bydgoszcz, Jeziorna, Żywiec, Klucze, Kostrzyń, Ostrołęka - kombinaty, Przechów), maszyny i materiały poligraficzne (Warszawa, Łódź, Kraków, Bytom, Katowice, Poznań, Wrocław, Bydgoszcz, Rzeszów, Gdańsk, Szczecinm Toruń)

Przemysł lekki.
przemysł włókienniczy (Łódź - zlikwidowany- i Białystok - zlikwidowany - odbudowa i rozbudowa, Dzierżoniów, Bieława, Pieszyce, Wałbrzych, Lubań, Kamienna Góra, Prudnik, Zielona Góra, Bielsko-Biała - nie istnieje, Andrychów, Bytom - w upadłości, Sosnowiec, Zawiercie, Częstochowa), przemysł odzieżowy (Warszawa, Elbląg, Ostrów Wielkopolski, Gubin, Słubice, Zgierz, Pabianice, Brzeziny, Wrocław, Poznań, Kraków, Bydgoszcz, Szczecin, Toruń, Legnica, Dzierżoniów), przemysł skórzany (Nowy Targ, Prudnik, Oleśnica, Będzin, Skarżysko, Łuków, Augustów, Słupsk, Chełm Lubelski - buty), garbarstwo (Brzeg, Kluczbork, Radom, Kraków, Skoczów, Kalisz, Bydgoszcz, Gniezno, Braniewo, Białogard), futra (Prochowice, Kraków, Nowy Targ, Żywiec, Bielsko-Biała, Gdańsk, Środa Śląska)

Przemysł spożywczy.
Warszawa, Gdynia, Szczecin, Wrocław, Kraków (zakładów jest tak dużo, że musiałbym przepisać niemal całą listę miejscowości polski)
Linie kolejowe normalnotorowe - 22,4 tys. km, w tym 9,3 tys. zupełnie nowych.
Sieć drogowa - 100 tys. km ulepszonej nawierzchni, transport PKS - ponad 1000 przystanków (lata 70-te), transport miejski (267 w stosunku do 37 miast przed wojną), trasy Katowice-Warszawa, Kraków-Katowice, Katoiwce-Wrocław
Flota morska - przed wojną praktycznie nie istniała, tylko do 1965 roku zbudowaliśmy na własny użytek 140 jednostek dalekomorskich i 533 kutry rybackie. W 1986 posiadaliśmy 1956 jednostek pływających bez okrętów wojskowych, w tym 85 promów pasażerskich. obecnie mamy kilkadziesiąt kutrów, kilka holowników i trzy promy.
Czynny tabor kolejowy - w 1986 r mieliśmy 1809 lokomotyw elektrycznych, 2600 spalinowych, 704 parowozy i 161260 wagonówRocznik1987.346 Oczywiście wszystko to zostało zbudowane w PRL
Tabor autobusowy: w 1986 mieliśmy 23397 autobusówRocznik1987.348
Rurociągi: ropociągi (1965-1975) 1181 km, rurociąg "Przyjaźń", gazociągi: Przemyśl-Warszawa-Płock-Gdańsk, Przemysl-Sandomierz-Łódź, Lubaczów-Kraków-Czechowice, GOP-Garki-Poznań-Piła-Szczecin, Garki--Kalisz-Włocławek-Grudziądz-Gdańsk
Sieci energetyczne - 400 000 km
Sieci cieplne (centralne ogrzewanie) - 7 tys km sieci rozdzielczej i magistralnej
Infrastruktura komunalna: Miasta posiadające wodociągi w 1986 - 775 (164 w 1938), kanalizacje - 700 (w 1928 - 120), gazową - 429 (w 1938 - 106), elektryczną 813 na 813 (w 1938 - 481)
15 parków narodowych, w tym trzy dalsze strukturalnie, technicznie i ekonomicznie przygotowane do powołania, które zostały utworzone już po 1989r. Powierzchnia parków - 183 tys. ha, w tym 55,7 tys. ha ochrony ścisłej
Ogólem, w okresie PRL zbudowano ponad 7500 dużych zakładów, a prawie 16 tys. mniejszych odbudowoano./Tomek Ciborowski

Japonia (日本 – Nihon lub Nippon; 日本国 – Nihon-koku lub Nippon-) – państwo wyspiarskie leżące w Azji Wschodniej na Pacyfiku. Morze Japońskie oddziela kraj od kontynentu azjatyckiego. Archipelag japoński rozciąga się od Wysp Nansei na południu do Hokkaidō na północy i składa się z ok. 4 000 wysp. Największe z nich to: Honsiu (本州), Hokkaidō (北海道), Kiusiu (九州) i Sikoku (四国).

Pochodzenie nazwy kraju
Zapisane znakami chińskimi (kanji) słowo Japonia (日本) ma dwa czytania: Nihon oraz Nippon. Pierwsze jest używane w języku codziennym, drugie – wykorzystuje się raczej w oficjalnych sytuacjach. Znaki te tłumaczy się jako: Kraj Wschodzącego Słońca (日 – słońce; 本 – korzeń; pochodzenie). Określenie to pochodzi z Chin i odnosi się do położenia geograficznego Japonii względem kontynentalnej Azji: Chińczykom wydawało się, że słońce przychodzi codziennie z Wysp Japońskich. Wcześniejszą nazwą Japonii, jeszcze sprzed nawiązania kontaktów z Chinami, nadaną przez ludność zamieszkującą jej ziemie było Yamato (大和). W Chinach natomiast ziemie te w okresie Trzech Królestw zwano Wa (倭). Przed 1946 rokiem oficjalną nazwą Japonii było Dai Nippon Teikoku (大日本帝国 – Cesarstwo Wielkiej Japonii). Termin ten jest z reguły stosowany na określenie państwa japońskiego w okresie od Restauracji Meiji (Meiji-ishin, 明治維新) do końca wojny na Pacyfiku, jakkolwiek oficjalnie zaczęto tej nazwy używać dopiero w roku 1936. Od 1946 oficjalną japońską nazwą kraju jest Nippon-koku lub Nihon-koku (日本国), co dosłownie oznacza Państwo Japońskie (国 – kraj, państwo).

W językach europejskich nazwa Japonia pojawiła się dzięki podróżnikowi Marco Polo, który zapisał wymowę mandaryńskiego określenia tych ziem: Cipangu. Jednakże dzisiejsza słowo Japan pochodzi prawdopodobnie z kantońskiego Jatbun. W języku malajskim kantońskie określenie przybrało postać Japang i tak zostało zaimportowane do Europy przez portugalskich kupców. W 1577 r. zapisano po raz pierwszy to słowo jako Giapan.

Geografia
Japonia to archipelag wysp i wysepek ciągnących się wzdłuż wschodnich wybrzeży Azji i tworzących łuk długości 2990 km. Liczne półwyspy i zatoki sprawiają, że linia brzegowa jest bardzo dobrze rozwinięta, a jej długość wynosi 29 751 km. Na południowym zachodzie przez Morze Wschodniochińskie Japonia graniczy z Chinami, na zachodzie Morze Japońskie oddziela kraj od obu Korei oraz Rosji. Na północy cieśnina La Pérouse'a oddziela Japonię od rosyjskiej wyspy Sachalin, a cieśnina Nemuro od Wysp Kurylskich, terytorium spornego z Rosją. Od wschodu i południa kraj oblewają wody Oceanu Spokojnego, a wzdłuż wybrzeży ciągnie się głęboki rów tektoniczny – Rów Japoński.

Ukształtowanie powierzchni
W krajobrazie Japonii dominują góry i wyżyny, zajmujące około 90% obszaru kraju, w tym 10% to góry wysokie. Wyspy Japońskie stanowią nawodną część potężnego łańcucha górskiego, który wznosi się z dna oceanu na wysokość 12 000 m. W żadnej części kraju niziny stanowiące ok. 10% powierzchni nie są tak rozległe, by sięgały aż po horyzont.

Najbardziej wysunięta na północ, rozległa i górzysta, wyspa Hokkaido poprzecinana jest pasmami górskimi Kitami na północy, Hidaka (na południu) i Teshi (na zachodzie) przebiegającymi południkowo. W centrum wyspy położony jest masyw górski z najwyższym szczytem Asahi (2 290 m). Góry Teshi od pozostałych pasm rozdziela dolina aluwialna rzeki Ishikari – najdłuższej rzeki Japonii. Południowo-wschodnie niziny Hokkaido oraz ujście rzeki Ishikari skupiają największą liczbę ludności wyspy z największym miastem – Sapporo.

Cieśnina Tsugaru oddziela Hokkaido od największej górzystej wyspy archipelagu – Honsiu, zajmującej 61% powierzchni kraju. Biegnący wzdłuż wschodniego wybrzeża wyspy grzbiet Kitakami jest kontynuacją południowych gór Hokkaido. W prefekturze Akita znajduje się najniżej położony punkt Japonii, kryptodepresja jeziora Hachiro-gata (4 m p.p.m.). W centralnej części Honsiu znajdują się Alpy Japońskie, których kulminacją jest położony na południowym wschodzie wulkan Fudżi (3 776 m) – najwyższy szczyt Japonii. Na wschód od Fudżi rozciąga się równina Kanto o powierzchni ok. 13 000 km² – największy japoński obszar nizinny. W jego południowej części nad Zatoką Tokijską leży stolica kraju – Tokio.

Na zachód od Alp Japońskich znajduje się niewielka nizina Nobi, przylegająca do zatoki Ise, na której północnym brzegu leży Nagoja. Na zachód od niziny Nobi położone jest największe japońskie jezioro Biwa (675 km²). Po zachodniej stronie półwyspu Kii leży trzecie pod względem wielkości miasto Japonii – Osaka, nad zatoką o tej samej nazwie. Zachodnią część wyspy Honsiu zajmują niewysokie góry Chugoku do których przylega, wąska nizina przybrzeżna, na której leży Hiroszima. Na południu Wewnętrzne Morze Japońskie oddziela Honsiu od kolejnej wyspy archipelagu – Sikoku. Ta górzysta kraina ma głównie charakter rolniczy.

Na południowym zachodzie kraju leży Kiusiu, oddzielona od Honsiu wąską cieśniną Shimonoseki, a od Sikoku cieśniną Bungo. Jest to wyspa górzysta, a główne jej pasmo górskie Kiusiu o przebiegu południkowym, wznosi się ponad 1 500 m n.p.m. Południowe zakończenie Wysp Japońskich stanowi długa na 1 000 km girlanda wysp Nansei. Do Japonii należą też dwie grupy wysp: Ogasawara położone na Pacyfiku, ok. 1000 km na południe od Tokio oraz położone na Morzu Filipińskim wyspy Kazan.

Klimat
Duża rozciągłość południkowa sprawia, że Japonia leży w zasięgu trzech stref klimatycznych: na południu – zwrotnikowej, w części środkowej – podzwrotnikowej, a na północy – umiarkowanej ciepłej. Na strefowość klimatyczną nakłada się klimat monsunowy, którego zasięg obejmuje wyspy i kształtuje morski charakter klimatu kraju. Po za wyspami Nansei oraz południową częścią Kiusiu w Japonii wyraźnie zaznaczają się cztery pory roku. Napływ chłodnych mas powietrza z kontynentu azjatyckiego w zimie oraz ciepłych mas znad Pacyfiku w lecie jest przyczyną znacznego zróżnicowania klimatu w poszczególnych częściach archipelagu. Przynoszone przez północno-zachodni monsun zimowy suche i chłodne syberyjskie masy powietrza nad Morzem Japońskim ulegają ociepleniu i nasyceniu wilgocią, w wyniku czego przynoszą opady wzdłuż całego wybrzeża zachodniego. Na Hokkaido można się spodziewać od -6 do -10°C, na Honsiu od -4 do 0°C, około 6°C na Kiusiu oraz 14-16°C na najbardziej wysuniętych na południe wyspach Nansei. W okresie zimowym na północy Japonii często występują opady śniegu, a wody Morza Ochockiego pokrywają się lodem. W tym czasie południowe wybrzeże Oceanu Spokojnego ma pogodę suchą i słoneczną. W okresie zimy łagodząco na klimat wysp południowych wpływa ciepły Prąd Kuro Siwo i jego odgałęzienie wchodzące na Morze Japońskie – Prąd Cuszimski. Dzięki wpływom tego prądu rolnicy na Kiusiu mogą w zimie uprawiać zboża.

Pod koniec marca, gdy słabnie wyż azjatycki, kierunek wiatru ulega zmianie i nad Japonię zaczyna napływać wilgotne i ciepłe powietrze znad Pacyfiku. Powoduje to wyraźne zróżnicowanie warunków klimatycznych północy i południa kraju. Cały obszar kraju, po za Hokkaido, znajduję się wówczas w zasięgu wyżu ochockiego. Od początku kwietnia na południowym Honsiu do połowy maja na Hokkaido trwa tradycyjny okres kwitnienia wiśni. Na przełomie czerwca i lipca kształtuje się na północy kraju stacjonarny wyż z bezwietrzną pogodą, wysoką wilgotnością powietrza oraz ulewnymi opadami zwanymi "śliwkowymi" deszczami. Z chwilą odsunięcia się ochockich mas na północ, Japonia wchodzi w zasięg oddziaływania pacyficznych mas powietrza, rozpoczyna się gorące i wilgotne lato, z dużą ilością mgieł w południowo-wschodniej części kraju, tam gdzie stykają się wody prądów zimnego Oja Siwo i ciepłego Kuro Siwo. Latem, gdy wieje ciepły i wilgotny monsun z południowego wschodu, amplitudy temperatur stają się mniejsze, od 28°C na południu do 18-20°C na północy. W górach niezależnie od pory roku, temperatura spada wraz z wysokością, średnio o 0,6°C co 100 m. Średnia ilość opadów wzrasta z północy na południe i wynosi od 800-1500 mm na Hokkaido do 2000-3000 mm na wyspach Nansei.

Jesienią, gdy ponownie zmienia się cyrkulacja Wyspy Japońskie nawiedzają tajfuny (ok. 20 rocznie). Powstające nad wodami Oceanu Spokojnego cyklony tropikalne, wywołują ogromne zniszczenia, a towarzyszące im obfite opady są przyczyną licznych powodzi.

Flora

Lasy pokrywają ponad 60% powierzchni kraju. W kilku miejscach jest to roślinność pierwotna. W całej Japonii rosną lasy bambusowe dostarczające drewna oraz pożywienia (korzenie są jadalne). Podobnie w całym kraju rosną drzewa wiśni oraz śliwy, których wiosenne kwitnienie przyciąga rzesze ludzi. Z uwagi na rozciągłość południkową na obszarze Japonii można wyróżnić strefy roślinne. Jednocześnie w górach zaznacza się piętrowy układ roślinności. Najdalej na południe, w pobliżu równika, na wyspach Nansei, Ogasawara, Kazan rosną wilgotne lasy równikowe z drzewiastymi paprociami, drzewem kamforowym, palmami i morwami. Na południu kraju, na obszarze o średniej rocznej temperaturze powietrza 13-21°C (Kiusiu, Sikoku), występują wiecznie zielone lasy podzwrotnikowe, w których rosną 2000-letnie cedry oraz sosny japońskie. Na Kiusiu lasy podzwrotnikowe rosną do wysokości 1000 m.

Lasy mieszane, z przewagą liściastych, rosną na terenach, gdzie średnia roczna temperatura powietrza wynosi 6-13°C, a więc na Kiusiu powyżej 1000 m, w środkowej części Honsiu między 1500, a 2700 m, a w części północnej na wysokości 1400 m, na Hokkaido lasy mieszane sięgają do 700 m. W lasach tych rosną buki, brzozy, dęby, kasztany karłowate, magnolie oraz różne gatunki klonów. Na obszarach ze średnią temperaturą powietrza poniżej 6°C rosną subarktyczne lasy mieszane lub iglaste, ze świerkiem syberyjskim, jodłą syberyjską oraz jodłą niebieską. Ponad piętrem lasów występują sosna karłowata, krzewy i roślinność alpejska. Azalie, hortensje i irysy kwitną wiosną, a chryzantemy jesienią, wtedy także czerwienieją klony.

Fauna

Wiele zwierząt spotykanych na Honsiu, Sikoku i Kiusiu spotyka się w innych rejonach o umiarkowanym klimacie na półkuli północnej. Należą do nich niedźwiedzie brunatne, łasice, dziki, zające, sarny, jelenie wschodnie i ptaki, takie jak bażanty, jastrzębie, kaczki i żurawie. Występuje tu też wiele gatunków płazów i gadów, a wśród nich żółwie, jaszczurki, węże – z gatunkami jadowitymi habu i mamushi. Do unikatowych należy salamandra olbrzymia żyjąca na Honsiu i Kiusiu, osiągająca 1,5 m długości. Innymi specyficznym przedstawicielem japońskiej fauny jest makak japoński. Żyjące w górnych partiach ośnieżonego Tōhoku, przystosowane do panujących tam warunków makaki są najdalej na północ żyjącym gatunkiem małp. Do endemitów należą również żbik iriomote oraz zając amami
Żuraw

Wśród zwierząt na subarktycznym Hokkaido spotyka się sobole i czerwone lisy oraz wspomniane niedźwiedzie brunatne. Tutejsze niedźwiedzie są prawie dwukrotnie większe od swoich znacznie łagodniejszych kuzynów z Honsiu. Na wyspach sezonowo pojawia się wiele owadów, takich jak: komary, karaluchy i robaczki świętojańskie. W Japonii występuje 150 gatunków ptaków śpiewających. Na większości wybrzeża panują albatrosy i kormorany. Na wschód od przylądka Inubo znajdują się bogate łowiska dorsza, łososia i licznych skorupiaków. Popularnym gatunkiem hodowlanym japońskiej ichtiofauny jest karp koi. Częste polowania i likwidacja naturalnych siedlisk wskutek urbanizacji powodują stałe zmniejszanie się liczby Zwierząt i ptaków. Ochrona wprowadzona przez Ministerstwo Środowiska w latach 80 obejmuje 136 zagrożonych gatunków.

Historia
Początek japońskiego państwa wiąże się ze związkiem plemiennym, a następnie królestwem Yamato z centralnym ośrodkiem na wyspie Honsiu, którego legendarne początki sięgają VII w. p.n.e. Pierwszym legendarnym władcą był Jimmu. Około V w. n.e. królestwo Yamato obejmowało także północną część Kiusiu, jak również zajęło południowy skrawek Korei, dzięki czemu miało kontakt z wysoko rozwiniętą cywilizacją chińską. Wówczas to Japończycy przyjęli chińskie pismo, a dalsze rozprzestrzenianie się wpływów kultury chińskiej nie powstrzymała nawet utrata prowincji koreańskiej w połowie VI w. Shinto jest rodzimą religią Japończyków, nie mniej jednak już od końca VI w. coraz więcej wiernych posiadał buddyzm. W 794 stolicą cesarstwa (pierwszy cesarz – jap. tenno w 589) zostało Heian-kyo (ob. Kioto). Rozpoczął się okres izolacji Japonii od reszty świata, a cesarz był coraz bardziej uzależniony od wielkich rodów. Jeden z nich – Fujiwara, sprawował faktyczną władzę w X i XI w. W tym czasie wyłoniła się klasa rycerzy feudalnych – samurajów, podległych panom feudalnym. W 1292 szogun, naczelny wódz, Yoritomo z rodu Minamoto stworzył system feudalnej administracji wojskowej, zwanej bakufu. Od tej pory kolejni cesarze byli odsuwani od władzy przez stojących na czele państwa szogunów. Ośrodkiem władzy Yoritomo była Kamakura. Odtąd wszystkie następne okresy bakufu w dziejach Japonii nosiły nazwę od stolicy szogunów lub nazwy ich rodu.

Pierwszy szogunat, Kamakura upadł w czasie prób podbicia Japonii przez Mongołów. Wyruszająca z Korei flota mongolska próbowała dwukrotnie, w 1274 i 1281 dokonać inwazji Japonii, ale za każdym razem została rozproszona przez tajfun zwany kamikaze (boski wiatr). Kraj wschodzącego słońca obronił się wprawdzie przed najeźdźcą, jednak przygotowania do wojny pochłonęły ogromne środki i zrujnowały finansowo szogunów. Zdobycie Kamakury w 1333, przez jeden z rywalizujących ze sobą rodów rozpoczęło okres wojen feudalnych, który zakończył się ustanowieniem przez nowego cesarza szogunami przedstawicieli rodu Ashikaga ze stolicą w Muromachi – dzielnicy Kioto.

Pierwsi Europejczycy przybyli do Japonii w 1542, a byli nimi kupcy portugalscy z Makau. Zaszokowali oni japońskich panów feudalnych nieznaną bronią – muszkietami. Razem z nimi do Japonii dotarło chrześcijaństwo. Pierwszym misjonarzem nowej wiary był hiszpański jezuita Franciszek Ksawery (1506-1552). Kraj był rozbity na księstwa feudalne zwalczające się nawzajem. Próby jego zjednoczenia podjął się popierający chrześcijaństwo Oda Nobunaga (1536-1582), który w 1573 objął władzę. Po jego śmierci władzę w Japonii przejął Toyotomi Hideyoshi (1536-1598). Swoją stolicą uczynił w 1587 Nagasaki – port na zachodnim wybrzeżu Kiusiu. Wkrótce do miasta zaczęły przybywać liczne statki kupców hiszpańskich, portugalskich i holenderskich. Następcą Hideyoshiego został Tokugawa Ieyasu (1543-1616), który kontynuował zjednoczenie kraju i założył dynastię szogunów rodu Tokugawa, którzy sprawowali rządy w latach 1603-1867.
Zamek Kruków w Matsumoto
Zamek Kruków w Matsumoto

Początkowo sprzyjał on kupcom zagranicznym i był otwarty na wpływy Zachodu. Później jednak przestraszył się nadmiernej chrystianizacji kraju. Od 1636 wszystkie kontakty z kupcami europejskimi i misjonarzami zostały zakazane, chrześcijanie japońscy byli prześladowani, a jedynym otwartym portem zostało Nagasaki. Rozpoczęła się izolacja Japonii od wpływów europejskich.

Coraz bardziej represyjny charakter rządów skorumpowanego szogunatu, naciski Zachodu wywołujące niepokoje wewnętrzne, kryzys ekonomiczny oraz społeczny, bunty chłopów i feudałów, wszystko to doprowadziło do przełamania izolacji Japonii. Skrzypiące drzwi do kraju zaczęły się otwierać. W lipcu 1853 komandor marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych Matthew Perry (1794-1858) zakotwiczył okręty nazwane przez Japończyków "czarnymi" w zatoce Yedo (ob. Zatoka Tokijska). Amerykanie przybyli ponownie w lutym 1854 i wymusili na Japonii pierwszy traktat łamiący jej izolację. Włodarze kraju kwitnącej wiśni wyrazili zgodę na handel oraz nawiązali stosunki dyplomatyczne ze Stanami Zjednoczonymi. Nie mniej jednak Japończycy nadal bronili się przed ingerencją z zewnątrz co doprowadziło do interwencji połączonej floty brytyjsko-francuskiej i ostrzału japońskich portów. Kulminacją tego było skierowanie przez Brytyjczyków potężnej armady, która zakotwiczyła w okolicach Kobe w 1866. W końcu młody japoński cesarz Mutsuhito (1852-1912) otworzył granice Japonii. W 1867 zlikwidował szogunat Tokugawy, a w 1868 ogłosił restaurację władzy cesarskiej. Okres jego władzy określono później mianem epoki Meiji, to znaczy "światłe rządy". Japoński monarcha zniósł feudalizm, rozwiązał klasę samurajów, zastępując ją poborowym wojskiem. Rozpoczął się okres uprzemysłowienia oraz modernizacji. W 1889 cesarz zatwierdził konstytucję opartą na europejskich wzorcach. Obowiązująca do 1945 ustawa zasadnicza zachowała jednak boski kult cesarza i dawała mu szerokie uprawnienia. W 1879 wybuchła wojna chińsko-japońska o Wyspy Nansei. Japończycy rozgromili chińską flotę, a zgodnie z traktatem pokojowym z 1895 pokonane Państwo Środka oddało Japonii Tajwan. Niespodziewane i druzgocące zwycięstwo w wojnie rosyjsko-japońskiej (1904-1905) uczyniło z kraju wschodzącego słońca pierwsze mocarstwo na Dalekim Wschodzie. W 1910 po zmuszeniu do abdykacji cesarza Sunjonga (1874-1926) Japonia anektowała Koreę.

W czasie I wojny światowej Cesarstwo Japonii stanęło po stronie państw ententy, w wyniku czego otrzymało jako terytoria mandatowe Ligi Narodów posiadłości pacyficzne pokonanych Niemiec, a więc Mariany, Karoliny oraz Wyspy Marshalla. W Chinach na Półwyspie Szantuńskim Japończycy zajęli niemiecką kolonię, jednak wycofali się, pod silnym naciskiem aliantów.

W 1931 Japonia przejęła kontrolę nad Mandżurią tworząc z niej marionetkowe cesarstwo przemianowane na Mandżukuo. Wybuch II wojny chińsko-japońskiej w 1937 rozpoczęło podbój Chin, w czasie którego Japończycy zajęli wszystkie duże chińskie miasta portowe, a także znaczną część obszaru wewnątrz tego państwa. Masakra nankińska stała się symbolem brutalnej okupacji japońskich wojsk. Wybuch II wojny światowej w Europie, przyśpieszył tok wydarzeń w samej Japonii, gdzie coraz silniejsze poparcie i władzę zdobywały ugrupowania nacjonalistyczne i militarystyczne, dążące do poszerzenia japońskiej strefy wpływów. W 1940 kraj kwitnącej wiśni podpisał pakt z niemiecką III Rzeszą i Włochami tworząc oś Berlin – Rzym – Tokio.

Niespodziewany atak Cesarskiej Marynarki Wojennej na amerykańską bazę marynarki wojennej Pearl Harbor na Hawajach w grudniu 1941 stanowił włączenie się Japonii do II wojny światowej. Niedługo potem wojska japońskie opanowały całą Azję Południowo-Wschodnią i znaczną część Oceanii, zagrażając przy tym Indiom i Australii. Czerwiec 1942 stanowił przełom w wojnie na Pacyfiku, kiedy to w bitwie o Midway Japonia poniosła druzgocącą porażkę i odtąd Cesarstwo zaczęło tracić zdobyte terytoria. Z początkiem 1945 miasta japońskie poddawane były intensywnym i dotkliwym bombardowaniom i mimo, że wojna w Europie dobiegła końca Japonia nie chciała się poddać. 6 sierpnia 1945 lotnictwo amerykańskie zrzuciło bombę atomową na Hiroszimę, a trzy dni później na Nagasaki. Tego samego dnia Armia Czerwona wkroczyła do Mandżurii. Japonia skapitulowała, a Amerykanie rozpoczęli okupację kraju.

W 1946 cesarz Hirohito (1901-1989) zrzekł się swojego boskiego statusu, a parlament japoński uchwalił nową w pełni demokratyczną konstytucję. W 1951 Japonia podpisała traktat pokojowy z mocarstwami zachodnimi oraz układ japońsko-amerykański, zapewniający wpływy wojskowe i gospodarcze Stanom Zjednoczonym. W następnym roku skończyła się okupacja, a wojska amerykańskie opuściły wyspy. Do dnia dzisiejszego Japonia nie podpisała oficjalnego pokoju z Rosją, z którą toczy spór o Wyspy Kurylskie.

Parlament
Japonia jest monarchią konstytucyjną. Najwyższym organem władzy ustawodawczej jest dwuizbowy parlament (国会 – Kokkai, dosłownie: Zgromadzenie Narodowe), składający się z Izby Reprezentantów (衆議院 – Shūgi-in, izba niższa) oraz Izby Radców (参議院 – Sangi-in, izba wyższa). W izbie niższej zasiada 480 osób, kadencja trwa 4 lata, natomiast w wyższej 242 osób wybieranych na 6 lat. Wybory są powszechne i tajne.

Premier jest wybierany spośród członków rządzącej partii, musi być członkiem parlamentu. Może on powoływać i odwoływać ministrów, których większość także musi być członkami parlamentu. Rząd jest odpowiedzialny przed parlamentem. Partia Liberalno-Demokratyczna (PLD) jest u władzy od 1955 r., oprócz krótkiego okresu rządów koalicji partii będących w opozycji do PLD w 1993 r. Największą partią opozycyjną jest Partia Demokratyczna.

Cesarz Japonii

Głową państwa japońskiego jest cesarz. Jego rola ogranicza się do obowiązków ceremonialnych i nie posiada on realnej władzy.

Cesarz Akihito (明仁) jest sto dwudziestym piątym cesarzem Japonii. Przejął tron po śmierci ojca, cesarza Hirohito 7 stycznia 1989, formalnie zostając cesarzem 12 listopada 1990. Jego syn, następca tronu, książę Naruhito poślubił Owadę Masako, z którą ma jedno dziecko, córkę Aiko. Istniało prawdopodobieństwo, że to ona będzie następczynią tronu po ojcu, jednak 6 września 2006 przyszedł na świat synek księcia, Hisahito.

Prawo Domu Cesarskiego szczegółowo określa kto i w jakiej kolejności ma prawo do tronu:

Artykuł 1. mówi, że japoński tron cesarski będzie dziedziczony przez mężczyzn i przekazywany w linii męskiej.
Artykuł 2. określa kolejność do tronu: najstarszy syn cesarza, najstarszy syn najstarszego syna cesarza, pozostali synowie i wnukowie najstarszego syna cesarza, drugi syn cesarza i jego potomstwo płci męskiej, pozostali potomkowie cesarza, cesarscy bracia i ich potomstwo, cesarscy stryjowie i ich potomstwo. Jeśli nie uda się wyłonić następcy według powyższych założeń, tron powinien przypaść najbliższemu cesarskiemu krewnemu płci męskiej. Jeśli będzie więcej kandydatów o tym samym stopniu pokrewieństwa, pierwszeństwo ma osoba z rodu bliższego cesarskiemu, a jeśli i tych będzie więcej – starsza wiekiem.
Dla niektórych jednak nie do przyjęcia jest wstąpienie na tron "dziesiątej wody po kisielu", dlatego też rozważa się możliwość zmian w prawie, aby kobiety również mogły dziedziczyć tron.

Dotychczas historia japońska odnotowała osiem władczyń. Jednak każda z nich miała "opiekuna" w osobie regenta – nie sprawowały samodzielnych rządów. Poza tym ich dzieci były wyłączone z dziedziczenia tronu jako potomkowie mężczyzny nie z rodu cesarskiego.

Stosunki międzynarodowe
Japonia jest członkiem ONZ (od 1956 r.), G8 (od 1975 r.) oraz państw G4 (wraz z Brazylią, Indiami i Niemcami).

W 2004 r. Japonia została otwarcie skrytykowana przez Chiny, Koreę Północną i Koreę Południową za wysłanie do Iraku oddziałów Sił Samoobrony. Akt ten został odczytany jako powrót japońskiego militaryzmu, mimo że, zdaniem rządu, misją oddziałów miały być pomoc w odbudowie po zniszczeniach wojennych i niesienie pomocy humanitarnej.

Od zakończenia wojny na Pacyfiku Japonia prowadzi spory terytorialne:

* Rosja: 3 wyspy i jeden mały archipelag, stanowiące południową część Kuryli (jap. Kuriru-rettō – クリル列島, Chishima-rettō – 千島列島, ros. Курильские острова) – obecnie zajmowane przez Rosję.
* Korea Południowa: Liancourt (jap. Takeshima – 竹島, kor. Dokdo – 독도) – obecnie Korea Płd.
* Chiny i Tajwan: Wyspy Senkaku (jap. Senkaku-shotō – 尖閣諸島, chin. Diaoyutai – 钓鱼台群岛) – obecnie Japonia

Formalnie z Rosją Japonia nie zakończyła do dnia dzisiejszego II wojny światowej.

Podział administracyjny [/bj]

Japonia podzielona jest na 47 jednostek administracyjnych: 43 prefektury (県 – ken), dwa okręgi miejskie (府 – fu – Kyōto i Ōsaka), okręg specjalny (道 – dō – cała wyspa Hokkaidō) oraz okręg stołeczny (都 – to – Tokio).
Regiony Japonii:
Hokkaido
Tōhoku
Kantō
Chufu
Kansas
Chūgoku
Sikoku
Kiusiu

lp. prefektura populacja stolica
1 Hokkaidō 5 632 133 Sapporo
2 Aomori 1 436 628 Aomori
3 Iwate 1 416 180 Morioka
4 Miyagi 2 370 280 Sendai
5 Akita 1 174 905 Akita
6 Yamagata 1 223 000 Yamagata
7 Fukushima 2 119 218 Fukushima
8 Ibaraki 2 985 424 Mito
9 Tochigi 2 011 313 Utsunomiya
10 Gunma 2 024 820 Maebashi
11 Saitama 6 938 006 Saitama
12 Chiba 6 062 202 Chiba
13 Tokio 12 577 819 Shinjuku (Tokio)
14 Kanagawa 8 639 665 Jokohama
15 Niigata 2 444 108 Niigata
16 Toyama 1 120 320 Toyama
17 Ishikawa 1 180 744 Kanazawa
18 Fukui 821 589 Fukui
19 Yamanashi 884 531 Kofu
20 Nagano 2 206 175 Nagano
21 Gifu 2 107 687 Gifu
22 Shizuoka 3 792 457 Shizuoka
23 Aichi 7 254 432 Nagoja
24 Mie 1 863 815 Tsu
25 Shiga 1 337 770 Otsu
26 Kioto 2 644 331 Kioto
27 Osaka 8 815 757 Osaka
28 Hyōgo 5 595 212 Kobe
29 Nara 1 421 367 Nara
30 Wakayama 1 036 061 Wakayama
31 Tottori 618 727 Tottori
32 Shimane 761 503 Matsue
33 Okayama 1 957 056 Okayama
34 Hiroszima 2 878 915 Hiroszima
35 Yamaguchi 1 492 575 Yamaguchi
36 Tokushima 824 108 Tokushima
37 Kagawa 1 022 843 Takamatsu
38 Ehime 1 493 126 Matsuyama
39 Kōchi 796 196 Kochi
40 Fukuoka 5 057 932 Fukuoka
41 Saga 866 402 Saga
42 Nagasaki 1 516 536 Nagasaki
43 Kumamoto 1 842 140 Kumamoto
44 Ōita 1 209 587 Ōita
45 Miyazaki 1 170 023 Miyazaki
46 Kagoshima 1 786 214 Kagoshima
47 Okinawa 1 365 043 Naha

Japonia podzielona jest także na 8 regionów: Hokkaidō, Tōhoku, Kantō, Chūbu, Kinki (potocznie zwany Kansai), Chūgoku, Shikoku oraz Kyūshū (obejmujące również prefekturę Okinawa).

[b]Demografia [/bj]
Populacja Japonii szacowana na lipiec 2005 r. liczyła 128 mln osób. Jest to kraj o absolutnej przewadze ludności etnicznie japońskiej – ok. 99% ludności to rdzenni Japończycy, poza tym jest około 1,5 miliona mieszkańców Okinawy, 1 miliona Koreańczyków, 0,5 miliona Chińczyków, tyle samo Filipińczyków oraz 250 tysięcy Brazylijczyków, a także niewielka ilość rdzennych mieszkańców północnych wysp Japonii – Ajnów. Imigracja do Japonii jest niewielka, jednak dość znaczna liczba cudzoziemców przebywa czasowo w Japonii.

Średnia długość życia jest najwyższa na świecie i wynosi 81,15 lat, z czego mężczyźni 77,86, a kobiety 84,61. Japońskie społeczeństwo gwałtownie się starzeje, co jest efektem modernizacji kraju i podniesienia standardów życia. Przewiduje się, że w 2007 r. zostanie zahamowany przyrost naturalny ludności i ponad 20% populacji będzie miało powyżej 65 lat. Takie zamiany w strukturze demograficznej stwarzają wiele społecznych problemów, głównie potencjalny ubytek siły roboczej oraz wzrost kosztów opieki socjalnej. Trwają dyskusje w jaki sposób temu zaradzić. Z jeden strony stosuje się różnego rodzaju zachęty dla potencjalnych rodziców, z drugiej rozważa się kwestię imigracji, która jednak ze względu na zmniejszające się poczucie bezpieczeństwa nie jest zbyt popularnym środkiem na odmłodzenie japońskiego społeczeństwa.

[b]Język
Urzędowym językiem jest japoński (Nihongo/Nippongo), nie stosuje się praktycznie alfabetu łacińskiego, ale pismo kanji, czyli znaki pochodzenia chińskiego używane do zapisu słów oraz dwie formy pisma sylabicznego kana, powstałe poprzez uproszczenie znaków kanji: hiragana – głównie do zapisu form gramatycznych – oraz katakana, głównie do zapisu zapożyczeń i wyrazów dźwiękonaśladowczych. Język japoński jest klasyfikowany jako:

* język izolowany (pod względem geograficznym) znaczy to, iż jego struktury gramatyczne, frazeologia, fonetyka itd. są niepodobne do struktur żadnego innego języka na świecie. Jakkolwiek, japoński wykazuje pewne podobieństwa w stosunku do koreańskiego i przez pewien czas uznawana była teoria, przypisująca oba te języki do jednej rodziny językowej (rodziny ałtajskiej – należy do niej również m.in. język turecki).
* język aglutynacyjny (pod względem typologicznym), znaczy to, iż odpowiednie formy gramatyczne są w nim tworzone poprzez dodawanie odpowiednich sufiksów (przyrostków) do rdzeni czy tematów odpowiednich słów.

Japoński ma wiele cech charakterystycznych, takich jak:

* obfitość zwrotów grzecznościowych, często uwarunkowanych gramatycznie
* występowanie tylko otwartych sylab (kończących się samogłoską)
* iloczas (zróżnicowanie na krótkie i długie głoski)
* duża ilość zapożyczeń frazeologicznych, gł. z języka angielskiego.

Religia
Większość Japończyków deklaruje przynależność do jednej z wielu szkół buddyjskich. Mniejszą popularnością cieszy się oryginalna japońska religia shintō. Trudno wskazać liczbę wyznawców jednej z obu wymienionych religii, gdyż Japończycy wyznają często obie religie jednocześnie. Pozostałe, jak chrześcijaństwo, mają niewielką liczbę wiernych (około 1% wyznawców).

Poza tym, w Japonii występuje wiele sekt i nieoficjalnych odnóg większych religii. Na przykład dosyć popularna w niektórych rejonach legenda mówi o tym, że Jezus tak naprawdę nie umarł na krzyżu, tylko przyszedł po wodzie do Japonii i tam umarł. Istnieje nawet grób Chrystusa, do którego licznie przychodzą wierni. Jest wiele sekt o małej liczbie członków (wyznawców śmiechu itp.).

Miasta

Największe miasta Japonii liczące ponad 400 000 mieszkańców w 2006. [1]:
Miasto Liczba mieszkańców (2006) Region
1 Tokio 12 577 819 Kanto
2 Jokohama 3 584 428 Kanto
3 Osaka 2 640 097 Kansai
4 Nagoja 2 216 858 Chūbu
5 Sapporo 1 882 754 Hokkaido
6 Kobe 1 525 389 Kansai
7 Kioto 1 472 666 Kansai
8 Fukuoka 1 411 655 Kiusiu
9 Kawasaki 1 317 862 Kanto
10 Saitama 1 185 030 Kanto
11 Hiroszima 1 156 215 Chugoku
12 Sendai 1 028 214 Tohoku
13 Kitakiusiu 993 483 Kiusiu
14 Chiba 923 089 Kanto
15 Sakai 832 218 Kansai
16 Niigata 813 780 Chūbu
17 Hamamatsu 804 067 Chūbu
18 Shizuoka 710 495 Chūbu
19 Kumamoto 671 444 Kiusiu
20 Okayama 669 135 Chugoku
21 Sagamihara 626 020 Kanto
22 Kagoshima 606 079 Kiusiu
23 Funabashi 571 644 Kanto
24 Hachioji 537 561 Kanto
25 Matsuyama 513 113 Sikoku
26 Higashiosaka 511 611 Kansai
27 Kawaguchi 493 034 Kanto
28 Himeji 488 956 Kansai
29 Matsudo 478 328 Kanto
30 Kurashiki 467 325 Chugoku
31 Ichikawa 466 320 Kanto
32 Ōita 465 467 Kiusiu
33 Nishinomiya 465 424 Kansai
34 Amagasaki 460 124 Kansai
35 Utsunomiya 455 284 Kanto
36 Nagasaki 455 131 Kiusiu
37 Kanazawa 454 607 Chūbu
38 Yokosuka 428 115 Kanto
39 Fukuyama 421 810 Chugoku
40 Takamatsu 420 388 Sikoku
41 Toyama 418 710 Chūbu
42 Toyota 411 441 Chūbu
43 Hirakata 408 553 Kansai
44 Machida 406 281 Kanto
45 Gifu 401 769 Chūbu

Gospodarka i ekonomia
Połowa XIX w. stanowiła przełomowy okres w historii Japonii, kiedy to z kraju izolującego się od wszelkich kontaktów ze światem zewnętrznym wkroczyła na drogę przełomowych i zasadniczych zmian, w tym gospodarczych. Procesowi unowocześniania i uprzemysłowienia towarzyszyły wojny i próby stworzenia wielkiego imperium, kulminacją tych dążeń była II wojna światowa, z której Japonia wyszła pokonana i zniszczona. Mimo to dzięki sprawnej organizacji i wysiłkowi jego mieszkańców kraj potrafił szybko odbudować swą gospodarkę, jednocześnie rozpoczynając kolejny "podbój świata" tym razem technologiczny i ekonomiczny. Dzięki fenomenalnemu wzrostowi gospodarczemu już w 1967 kraj wschodzącego słońca był drugą ekonomiczną potęgą świata. Dewaluacja jena, obniżka zarobków oraz podwojenie wydajności pracy pozwoliły Japonii przezwyciężyć kryzysy naftowe z 1973 i 79, a rosnący wciąż eksport i nadwyżka w handlu zagranicznym spowodowały, że w pierwszej połowie lat 80. XX w. gospodarka kraju kwitnącej wiśni osiągnęła przewagę nawet nad gospodarką Stanów Zjednoczonych. Japoński cud gospodarczy stał się przyczyną powszechnego dobrobytu i bogactwa Japończyków, a towarzyszyły temu niskie stopy procentowe oraz szalejące ceny nieruchomości. Tzw. "mydlana bańka" gospodarcza pękła w 1991, kiedy załamaniu uległ japoński rynek papierów wartościowych tracąc połowę swej wartości, a nękane problemami banki japońskie podniosły stopy procentowe. Trwająca przez całe lata 90. XX w. recesja spowodowała wiele głośnych bankructw oraz znaczne zadłużenie społeczeństwa. Obecnie sytuacja ulega powolnej, ale sukcesywnej poprawie.

Rolnictwo
Eksport płodów rolnych stanowi znikomy procent dochodów państwa, a zatrudnienie w rolnictwie znajduje niewielki odsetek ludności zawodowo czynnej. Ponadto warunki geograficzne sprawiają, że areał gruntów ornych stanowi około 12% powierzchni kraju. Uprawa roli skupia się w kotlinach śródgórskich oraz nizinach nadbrzeżnych. Aby rozszerzyć obszar ziem uprawnych, państwo przeprowadza meliorację zabagnionych dolin, tarasowanie zboczy oraz tworzenie polderów rolniczych na osuszonych terenach. Silnie rozdrobnione gospodarstwa rolne są niewielkie, a ich przeciętna wielkość wynosi około 1 ha, jedynie na Hokkaido są większe. Ponadto 60% powierzchni gruntów ornych jest nawadniane. Intensywne rolnictwo japońskie jest bardzo wydajne i pokrywa około 75% zapotrzebowania kraju na żywność, a około 33% powierzchni pól daje 2-3 zbiorów rocznie. Ów poziom uzyskiwany jest dzięki wysokiej kulturze rolnej, powszechnej mechanizacji, a zużycie nawozów mineralnych oraz środków ochrony roślin należy do najwyższych na świecie.
Hodowla jedwabników, tradycyjna specjalność japońskiego rolnictwa
Hodowla jedwabników, tradycyjna specjalność japońskiego rolnictwa

Główną uprawą jest ryż – podstawowa roślina żywieniowa, której zbiory pokrywają wewnętrzne potrzeby kraju, a wysokie ceny tego zboża są sztucznie utrzymywane przez państwo. Inną popularną wśród Japończyków rośliną żywieniową jest soja, której import piętnaście razy przewyższa rodzimą produkcję. Po za tym uprawia się: pszenicę, jęczmień oraz rośliny paszowe, a także buraki w tym cukrowe, rzepak, trzcinę cukrową. Japonia jest jednym z ważniejszych producentów herbaty. Fasola, ziemniaki, bataty oraz większość jarzyn pochodzi z kraju, ale połowa spożywanych owoców jest sprowadzana z zagranicy, nie mniej jednak notuje się szybki rozwój sadownictwa, którego specjalnością jest uprawa mandarynek oraz truskawek. Ponadto wokół wielkich konurbacji rozwinęła się uprawa kwiatów.

Intensywna hodowla, głównie trzody chlewnej, bydła oraz drobiu dostarcza około 30% wartości produkcji rolniczej, ale połowa spożywanego mięsa, głównie wołowiny pochodzi z importu. Jedynie produkcja drobiu oraz jaj zaspokaja krajową konsumpcję. Wciąż niewielkie jest spożycie produktów mlecznych, których zapotrzebowanie w 75% pokrywa krajowa produkcja. Od zakończenia II wojny światowej maleje pogłowie koni, owiec i kóz. Podobnie zmalało znaczenie hodowli jedwabników, tradycyjnej gałęzi japońskiego rolnictwa.

Rybołówstwo
Na Japonię przypada ponad 10% światowych połowów ryb i skorupiaków, które stanowią prawie połowę diety Japończyków. Średnie roczne spożycie owoców morza wynosi 70 kg na osobę. Poławia się głównie makrele, tuńczyki, dorsze, a wśród skorupiaków dominują kraby i krewetki oraz ostrygi. Ponadto odławiane są głowonogi oraz jadalne wodorosty morskie. Podobnie jak w Skandynawii, rybołówstwo japońskie od zawsze specjalizowało się w połowach wielorybów, jednak protesty międzynarodowych organizacji ekologicznych spowodowały, że decyzją władz od 1982 maleje znaczenie wielorybnictwa.

W przybrzeżnych wodach Morza Japońskiego rozpowszechniona jest hodowla ryb, ostryg, krewetek i wodorostów. Hoduje się ponadto perłopławy, co stawia kraj kwitnącej wiśni wśród potentatów dostarczających perły dla przemysłu jubilerskiego.

Japońska strefa połowowa wynosi 200 mil morskich. Połowami zajmują się głównie małe przedsiębiorstwa, a o znaczeniu morza dla gospodarki kraju świadczy liczba portów rybackich, która przekracza 3000.

Chlubą i symbolem japońskiej hodowli ryb w wodach śródlądowych jest pięknie ubarwiony karp koi.

Przemysł
Japonia jest wciąż drugą po Stanach Zjednoczonych potęgą przemysłową świata. Ten dział gospodarki wytwarza 40% dochodu narodowego brutto oraz zatrudnia 1/3 ludności zawodowo czynnej. Początki japońskiego przemysłu sięgają końca XIX stulecia, wówczas powstały zakłady przemysłu włókienniczego, wykorzystujące do produkcji miejscowy surowiec – jedwab. W latach dwudziestych XX w. rozpoczęły swą działalność pierwsze korporacje zwane zaibatsu, reprezentujące przemysł ciężki. Główne ośrodki przemysłowe przedwojennej Japonii zostały zniszczone w wyniku bombardowań pod koniec II wojny światowej.

Najważniejsza część produkcji przemysłowej koncentruje się w regionach Kanto (aglomeracja Tokio), Kansai (Osaka-Kioto-Kobe), południowej części Chūbu (prefektura Aichi i Nagoja) oraz północnej Kiusiu (Fukuoka-Kitakiusiu). Rozwój japońskiego przemysłu, podobnie jak rolnictwa czy budownictwa mieszkaniowego, utrudnia brak wolnej przestrzeni. W związku z tym, aby zwiększyć ilość nowych terenów pod inwestycje, niweluje się wzgórza, a uzyskanym materiałem skalnym zasypuje się płytkie zatoki morskie. Dzięki temu powstały nowe dzielnice portowo-przemysłowe w Kobe oraz nad Zatoką Tokijską.

W Japonii występują różnorodne, aczkolwiek niewielkie, rozproszone i trudne w eksploatacji złoża surowców mineralnych, takich jak węgiel kamienny, miedź, cyna, mangan, cynk, ołów czy piryt. Równie skromne są japońskie zasoby ropy naftowej, występujące przede wszystkim w północno-zachodniej części Honsiu, a których eksploatacja pokrywa jedynie 0,3% potrzeb krajowych. W związku z tym wszystkie paliwa energetyczne oraz rudy metali (głównie żelaza i boksyty) Japonia musi sprowadzać do tego stopnia, że 90% produkcji przemysłowej oparte jest na surowcach importowanych.

Kraj Wschodzącego Słońca należy do głównych producentów energii elektrycznej, a jego udział w produkcji wynosi 7,4%, co daje trzecie miejsce na świecie. Niemniej jednak wciąż notuje się deficyt energii. Ta wytwarzana z ropy naftowej jest podstawą bilansu energetycznego, w którym jej udział wynosi 52%; ze spalania węgla kamiennego pochodzi 20%, a z gazu ziemnego 10% wytwarzanej w Japonii energii. Udział energii jądrowej wynosi 10% i stale rośnie. Natomiast elektrownie wodne dostarczają zaledwie 8% wytwarzanej w kraju energii.

Japonia oprócz miedzi nie posiada wystarczających złóż metali, ale mimo to należy do głównych potentatów przemysłu metalurgicznego. Kraj skupia 11,7% światowej produkcji stali (2. miejsce na świecie), 6,2% aluminium (4. miejsce), 10,2% miedzi rafinowanej (3. miejsce), 6,9% ołowiu (6. miejsce) oraz zajmuje pierwsze miejsce w produkcji cynku. Hutnictwo stali oraz metali kolorowych skupione jest głównie w największych portach morskich Japonii: Jokohamie, Osace, Kobe, Kitakiusiu. Do największych przedsiębiorstw reprezentujących metalurgię należą Nippon Steel, Kobe Steel, JFE Holdings, Sumitomo Metal Industries czy Aichi Steel.

Podstawą japońskiego cudu gospodarczego z lat 60. i 70. XX w. był wymagający wysoko wykwalifikowanej kadry specjalistów, a także znacznego kapitału przemysł elektromaszynowy, wytwarzający obecnie prawie połowę wartości produkcji przemysłowej. Jego cechą charakterystyczną jest istnienie wielkich konglomeratów zwanych keiretsu, które wzorując się na przedwojennych zaibatsu, tworzą powiązane ze sobą finansowo i biznesowo przedsiębiorstwa różnych branż, także tych nie związanych z przemysłem przetwórczym. Wśród nich największe znaczenie mają Mitsubishi, Mitsui, Sumitomo, Fuji, Dai-Ichi Kangyo oraz Sanwa. Ponadto rozwój nowoczesnego przemysłu japońskiego wspierają tzw. technopolie – ośrodki skupiające placówki naukowo-badawcze i zakłady nowych technologii.

Japonia jest największym producentem i eksporterem samochodów osobowych, w produkcji których światowy sukces odniosły takie firmy jak Toyota, Nissan, Mitsubishi, Honda, Mazda, Suzuki czy Subaru. Równie silną pozycję mają motocykle wielkiej czwórki, w skład której wchodzą Kawasaki, Yamaha oraz Suzuki i Honda. Natomiast pozostały przemysł motoryzacyjny obejmujący produkcję autobusów i ciężarówek jest domeną firm Isuzu, Hino oraz Mitsubishi.

Zaawansowany i przeznaczony na rynek japoński tabor kolejowy, którego symbolem jest superszybki shinkansen, pochodzi głównie z zakładów Kawasaki, Mitsubishi, Nippon-Sharyo i Tokyu Car Corporation. Zdecydowanie słabszą pozycję zajmuje japoński przemysł lotniczy, którego liderami są FHI, Mitsubishi, Kawasaki oraz NAMC. Natomiast od lat Kraj Wschodzącego Słońca dominuje w produkcji statków, skupiając prawie 40% wodowanych rokrocznie jednostek. Przemysł okrętowy na czele z największą stocznią świata w Nagasaki jest reprezentowany przez IHI, Kawasaki, Mitsui oraz Mitsubishi. Z kolei do potentatów przemysłu maszynowego wytwarzającego m.in. maszyny budowlane, rolnicze należą firmy Komatsu, Kubota, Takeuchi czy wszechstronne Mitsubishi.

W latach 70. rozpoczął się dynamiczny rozwój przemysłu wysokiej technologii (elektronicznego i precyzyjnego) wytwarzającego urządzenia optyczne, sprzęt audiowizualny, komputery osobiste, maszyny biurowe oraz roboty. Kraj Kwitnącej Wiśni jest dzisiaj światowym potentatem w produkcji mikroprocesorów oraz innych układów scalonych, kalkulatorów, urządzeń cyfrowych, laserowych i telekomunikacyjnych, elektroniki użytkowej, sprzętu medycznego oraz instrumentów muzycznych. Najlepszym potwierdzeniem wysokiej pozycji Japonii w tej branży jest liczba powszechnie znanych marek, takich firm jak: Sony, Hitachi, Sharp, Nikon, Konica, Toshiba, Sanyo, Matsushita (Panasonic, JVC), Ricoh, Funai, Fujitsu, Minolta, NEC, Olympus, Casio, Citizen, Canon, Epson, Onkyo, Yamaha, Pentax, Kyocera, TDK, Kenwood a ostatnio także Honda (robotyka).

Podobnie jak inne wysoko rozwinięte państwa, Japonia posiada wszechstronnie rozwinięty przemysł chemiczny, przede wszystkim zaawansowaną technicznie chemię związków organicznych. Kraj Wschodzącego Słońca należy do czołowych producentów kwasu siarkowego, sody kaustycznej, tworzyw sztucznych, barwników syntetycznych, włókien sztucznych oraz kauczuku syntetycznego. Do największych koncernów tych branż należą: MCC, Sumitomo Chemical, Asahi Kasei, Mitsui Chemicals, Toray Industries, Shin-Etsu Chemical oraz Chisso.

Japonia, by funkcjonować jako kraj uprzemysłowiony, potrzebuje ogromnych ilości ropopochodnego paliwa. W związku z tym w głównych portach zlokalizowane są zakłady rafineryjne, przetwarzające importowane "czarne złoto". Japoński przemysł petrochemiczny jest domeną takich firm, jak: Nippon Oil, Inpex, JEC czy San-Ai Oil. Wraz z przodującym przemysłem samochodowym, kraj kwitnącej wiśni należy do głównych producentów opon, takich firm jak Bridgestone, SRI, Toyo czy Yokohama. Dobrze rozwinięty jest także przemysł środków czystości oraz farmaceutyczny reprezentowany przez: Takeda, Astellas Pharma, Eisai czy Sankyo.

Kraj Wschodzącego Słońca jest także drugim po USA wytwórcą papieru, skupiającym ok. 11% produkcji światowej. Do potentatów przemysłu celulozowego należą: Nippon Unipac, Oji Paper oraz Daio Paper.

Po za tym istotne znaczenie dla gospodarki kraju mają takie gałęzie przemysłu przetwórczego, jak: mineralny, spożywczy czy poligraficzny.

Transport
Kraj wschodzącego słońca posiada doskonale utrzymaną, liczącą 1.177.278 km długości (2. miejsce po USA) sieć dróg kołowych, których gęstość jest największa na świecie i wynosi 312 km/100 km². Szybki rozwój motoryzacji przyczynił się do rozbudowy systemu autostrad, łączących wszystkie większe miasta, a których długość wynosi 6,114 km. Transport samochodowy odgrywa zasadniczą rolę w przewozach pasażerów oraz ładunków na teranie Japonii. Natomiast wynosząca 375 liczba samochodów osobowych przypadająca na 1000 mieszkańców jest stosunkowo niska w porównaniu z innymi krajami wysokorozwiniętymi.

Pierwsza japońska linia kolejowa łącząca Tokio z Jokohamą została uruchomiona w 1872. Na początku XX w. zelektryfikowano pierwsze linie w stołecznym węźle kolejowym, a przed wybuchem II wojny światowej oddano do użytku pierwsze odcinki metra w Tokio i Osace. Obecnie kraj kwitnącej wiśni posiada najnowocześniejszy oraz najbardziej wszechstronnie rozwinięty transport kolejowy na kuli ziemskiej, a długość linii kolejowych przekracza 23,000 km i wciąż rośnie. W żadnym innym kraju, koleją, metrem czy tramwajem nie podróżuje i dojeżdża do pracy tyle osób co w Japonii. Dumą Japończyków jest osiągający prędkość 300 km/h Shinkansen, którego pierwsza linia połączyła w 1964 Tokio z Osaką. Wynosząca obecnie 1850 km i nadal rozbudowywana sieć tej szybkiej kolei, poruszającej się po szerszych niźli pozostałe torach, jest w pełni zelektryfikowana i zautomatyzowana. Cztery największe wyspy archipelagu posiadają połączenia kolejowe, na których głównym przewoźnikiem jest grupa JR. Tokio, Jokohama, Osaka, Nagoja, Sapporo, Kobe, Kioto, Fukuoka, a także Sendai posiadają metro. Ponadto komunikację podmiejską uzupełniają inne systemy, takie jak napowietrzna kolej jednoszynowa oraz tramwaje.

Kraj kwitnącej wiśni posiada doskonale rozwinięty transport lotniczy, który z uwagi na wyspiarski charakter kraju, ma zasadnicze znaczenie w międzynarodowym ruchu pasażerskim. Po Stanach Zjednoczonych Japonia jest drugim krajem na świecie o największych przewozach ładunków i osób. Główne międzynarodowe porty lotnicze to: Międzynarodowy port lotniczy Narita obsługujący aglomerację Tokio, Kansai w Osace oraz Chūbu w Nagoi. Jednak największym japońskim oraz czwartym największym na świecie jest port lotniczy Haneda w Tokio, który swą wysoką pozycję utrzumuje pomimo tego, że obsługuje jedynie loty krajowe. Do głównych japońskich przewoźników lotniczych należą Japan Airlines (JAL) oraz All Nippon Airways (ANA), ponadto w przewozach krajowych istotne znaczenie odgrywają linie lotnicze Skymark Airlines czy Skynet Asia Airways.

Kultura
Japonia posiada bardzo bogatą kulturę, przekazywaną z pokolenia na pokolenie. Charakterystyczne dla tego kraju są takie czynności jak tworzenie origami, sztuka układania kwiatów ikebana, specyficznego formowania drzew bonsai, ceremonia picia herbaty (cha-no yu), tradycyjne gry: go i shōgi lub też narodowe sporty japońskie.

Sztuka

Kultura Japonii przez wieki wyewoluowała z oryginalnej kultury Jomon do dzisiejszej, hybrydowej, łączącej wpływy z Azji, Europy i Ameryki.

Historycznie, największy wpływ na rozwój japońskiej kultury, od około 300 r. p.n.e. (okres Yayoi) miały Chiny i Korea. Dzięki temu wprowadzono do Japonii m.in. etykietę wzorowaną na chińskiej, pismo chińskie oraz buddyzm. Japończycy rozwinęli także własny wkład w kulturę: w sztuce (ikebana, origami, ukiyo-e), rzemiośle (lalki, lakiernictwo, garncarstwo), przedstawieniach (bunraku, taniec, kabuki, nō, rakugo), tradycjach (gry, onsen, japońska ceremonia picia herbaty, architektura, ogrody, miecze) oraz kuchni.
Czarna Ślizgawka Isamu Noguchiego w Sapporo. Z tyłu można wejść po schodkach w tunelu do wnętrza rzeźby i zjechać, co cieszy się dużą popularnością wśród dzieci.
Czarna Ślizgawka Isamu Noguchiego w Sapporo. Z tyłu można wejść po schodkach w tunelu do wnętrza rzeźby i zjechać, co cieszy się dużą popularnością wśród dzieci.

Muzyka współczesna:
* Ayumi Hamasaki
* Antic Cafe
* B'z
* Boøwy
* Dir en grey
* Gackt
* Glay
* Hikaru Utada
* Hyde
* Kyosuke Himuro
* Miyavi
* Noriko Sakai
* Puffy AmiYumi
* Rats & Star
* Tomoyasu Hotei
* YUI
* X Japan

Specyficzne japońskie dziedziny sztuki:
* anime
* bonsai
* manga
* ukiyo-e

Edukacja
Obowiązkowa edukacja obejmuje szkołę podstawową oraz gimnazjum, które trwają łącznie 9 lat (od 6. do 15. roku życia). Prawie wszystkie dzieci kontynuują naukę w trzyletnich szkołach średnich, a 67,5% absolwentów tych szkół rozpoczyna naukę na uniwersytetach, prywatnych kolegiach lub innych szkołach wyższych.

INDYKATYWNY WYKAZ INDYWIDUALNYCH PROJEKTÓW KLUCZOWYCH, W TYM DUŻYCH, W RAMACH NARODOWYCH STRATEGICZNYCH RAM ODNIESIENIA 2007-2013

INDYKATYWNY WYKAZ INDYWIDUALNYCH PROJEKTÓW DUŻYCH DLA PROGRAMU OPERACYJNEGO INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

Oś priorytetowa I Gospodarka wodno-ściekowa
Projekty podstawowe

Uporządkowanie gospodarki ściekowej w zlewni rzeki Baryczy 123,39 mln € 2007-2010

Poprawa gospodarki wodnościekowej we Wrocławiu - etap III 112,50 mln € 2009-2012

Poprawa gospodarki wodnościekowej we Wrocławiu - etap IV 93,10 mln € 2010-2013
Karkonoski System Wodociągów i Kanalizacji etap II 38,50 mln € 2010 - 2012

Uporządkowanie gospodarki wodnościekowej gmin Wałbrzyskiego Związku Wodociągów i Kanalizacji - II etap (FS/124c) 97,88 mln € 2007 - 2010

Rozwiązanie gospodarki wodno - ściekowej w gminie Nowogrodziec 29,20 mln € 2008-2010

Projekty rezerwowe

Uporządkowanie gospodarki wodno - ściekowej Ziemi Kłodzkiej 100,36 € 2007-2010

Program ochrony wód zlewni rzek Ślęza i Oława 89,25 mln € 2007 - 2010

Uporządkowanie gospodarki wodno - ściekowej w zlewni rzeki Kaczawa 131,52 mln € 2007-2010

Oś priorytetowa II Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi
Projekty podstawowe

System gospodarki odpadami aglomeracji wrocławskiej - budowa zakładu termicznego
unieszkodliwiania odpadów 115,00 mln € 2010-2013

Wspólny system gospodarki odpadami dla Międzygminnego Związku Celowego z siedzibą w
Kłodzku 35,94 mln € 2007-2010

System gospodarki odpadami Ślęza-Oława 33,60 mln € 2008-2010

Oś priorytetowa III Zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska
Projekty podstawowe

Modernizacja Wrocławskiego Węzła Wodnego 150,00 mln € 2008-2014

a) modernizacja Kanału Powodziowego
wraz z wałami i budowlami
b) modernizacja Starej Odry wraz z
wałami i budowlami
c) kanał przerzutowy do Widawy wraz z
wałami i budowlami

Ochrona od powodzi Kotliny Kłodzkiej 50,00 mln € 2007-2013

Oś priorytetowa VI Transeuropejskie sieci transportowe TEN-T
Projekty podstawowe

Budowa drogi ekspresowej S3, odc. Nowa Sól - Legnica (A4) 521,69 mln € 2010-2013

Budowa drogi ekspresowej S3, odc. Legnica - Lubawka 298,68 € 2013 - 2015

Budowa drogi ekspresowej S8, odc. Wrocław - Psie Pole - Syców 237,30 mln € 2009-2011

Port lotniczy Wrocław - rozbudowa i modernizacja infrastruktury lotniskowej i portowej 71,30 mln € 2007-2013

Oś priorytetowa VII Transport przyjazny środowisku
Projekty podstawowe

Modernizacja linii E59 Wrocław- Poznań-Szczecin-Świnoujście II etap: 1 504,00 mln € 2008-2014
odcinek Wrocław -Rawicz 254,00 mln € 2008-2012

Modernizacja linii E30/CE30 Zgorzelec /Bielawa Dolna -Wrocław- Katowice- Kraków -Przemyśl -Medyka II etap: 537,60 mln € 2009-2014
pilotażowe wdrożenie ERTMS w Polsce- na odcinku Legnica - Węgliniec - Bielawa Dolna 40,00 mln € 2007 - 2010
Węgliniec - Bielawa Dolna
wdrożenie ERTMS na odcinku Legnica - Wrocław - Opole 52,20 mln € 2012 - 2014

Przygotowanie budowy linii dużych prędkości 80,00 mln € 2008 - 2012 mazowieckie-łódzkie
dolnośląskie wielkopolskie

Projekty rezerwowe

Modernizacja linii CE 59 Wrocław - Zielona Góra - Rzepin - Szczecin I etap (linia dedykowana dla ruchu towarowego) 530,00 mln € 2011 - 2014

Oś priorytetowa XI Bezpieczeństwo energetyczne

PMG Wierzchowice 138,00 mln € 2007-2010

INDYKATYWNY WYKAZ POZOSTAŁYCH INDYWIDUALNYCH PROJEKTÓW KLUCZOWYCH
DLA PROGRAMU OPERACYJNEGO INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

Oś priorytetowa I Gospodarka wodno-ściekowa
Projekty podstawowe

Kompleksowe rozwiązanie problemów gospodarki wodnościekowej w Kamiennej Górze 13,00 mln € 2008 - 2011

Oś priorytetowa VI Transeuropejskie sieci transportowe TEN-T
Projekty rezerwowe

Port lotniczy Wrocław - dodatkowe obiekty infrastruktury 10,30 mln € 2008-2013

Oś priorytetowa VII Transport przyjazny środowisku
Projekty podstawowe

Modernizacja śluz odrzańskich na odcinku będącym w zarządzie RZGW Wrocław przystosowanie do III kl. drogi wodnej 4,83 mln 2007 -2013

Modernizacja jazów odrzańskich na odcinku w zarządzie RZGW
Wrocław - województwo dolnośląskie 7,65 mln € 2008 -2012

Modernizacja stopnia Brzeg Dolny - przystosowanie do III kl. drogi wodnej 14,65 mln € 2007-2012

Odbudowa zabudowy regulacyjnej przystosowanie do III kl. drogi wodnej 4,60 mln € 2007-2011 opolskie dolnośląskie

Projekty rezerwowe

Modernizacja Stopnia Ujście Nysy przystosowanie do III kl. drogi wodnej 18,75 mln € 2007-2013

Modernizacja śluz odrzańskich na odcinku będącym w zarządzie RZGW Wrocław – przystosowanie do III kl. drogi wodnej –Etap II 9,93 mln € 2007 -2013

Modernizacja stopnia Brzeg Dolny przystosowanie do III kl. drogi wodnej – Etap II 5,08 mln € 2011-1013

Modernizacja jazów odrzańskich na odcinku w zarządzie RZGW Wrocław – województwo
dolnośląskie – Etap II 5,13 mln € 2010 -2013

Odbudowa zabudowy regulacyjnej przystosowanie do III kl. drogi wodnej – Etap II 12,38 mln € 2010-2013 opolskie dolnośląskie

Oś priorytetowa XI Bezpieczeństwo energetyczne
Projekty rezerwowe

Gazociąg wysokiego ciśnienia Jeleniów - Jelenia Góra - Ścięgny 23,00 mln € 2009-2013

Gazociąg wysokiego ciśnienia Lubiechów - Wolany 16,40 mln € 2011-2013

Oś priorytetowa XIV Infrastruktura szkolnictwa wyższego
Projekty podstawowe

Międzyuczelniane Centrum Innowacyjno Technologiczne – „Technopolis” we Wrocławiu 25,00 mln € 2007-2011

Budowa kompleksu edukacyjno - badawczego Biotechnologii Uniwersytetu Wrocławskiego 12,50 mln € 2008-2012

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego